PETROL KANUNU
Kanun No: 6326 Kabul tarihi : 07.03.1954 Yayim tarihi : 16.03.1954

BIRINCI KISIM
Umumi Hükümler

BÖLÜM : 1
Mülkiyet ve Maksat

MADDE 1- Türkiye'deki petrol kaynaklari Devlet'in hüküm ve tasarrufu altindadir.

MADDE 2- Bu Kanun'un amaci Türkiye Cumhuriyeti petrol kaynaklarinin Milli menfaatlere uygun olarak, hizla, sürekli ve etkili bir sekilde aranmasini, gelistirilmesini ve degerlendirilmesini saglamaktir.

BÖLÜM : 2
Tarifler

MADDE 3- Bu Kanun'da kullanilan terimlerin delalet ettigi manalar asagida gösterilmistir.
1-a) Yerden çikarilan veya çikarilabilen mayi veya gaz halindeki bilcümle tabii hidrokarbonlara,
b) Mayi petrol veya gazla birlikte istihsale elverisli olan veyahut bunlarin içinde erimis bulunan bilcümle asfalt ve diger sulp hidrokarbonlara,(2)
c) Yukaridaki fikralarda yazili maddelerden müstak hidrokarbon mahsullerine, PETROL;
2- Teksif, kimyevi muamele, tasfiye veya diger usul ve ameliyelerle petrolden istihsal edilen mamul veya yari mamul herhangi bir hidrokarbona PETROL MAHSULÜ,
3- Iktisadi isletmeye elverisli miktarda bir petrol birikintisini ihtiva ettigi tesbit olunan arz parçasina PETROLLÜ ARAZI,
4- Bir petrollü arazinin bulunmasina KESIF,
5-a) Petrol arastirmasi ile ilgili olmak üzere arazinin yerden ve havadan topografik, jeolojik, jeofizik, jeosimik ve benzeri usullerle mesaha ve tetkik edilmesine ve -arama sondajlari hariç- lüzumlu ameliye,tecrübe ve jeolojik malumat almak maksadiyla sondajlar yapilmasina JEOLOJIK ISTIKSAF,
b) Petrol bulmak veya petrollü arazinin vüs'atini tespit etmek maksadiyla tecrübe kuyulari açilmasina ARAMA SONDAJI,
c) (a) ve (b) fikralarindaki ameliyelerin hepsine birden ARAMA,
6- Bir petrollü arazinin hudutlarinin ve çikarilabilir petrol varliginin tayini ve petrolün çikarilmasi maksadiyle sondajlar yapilmasina ve petrollü arazinin teçhiz edilmesine INKISAF,
7- Bir petrollü araziden petrolün çikarilmasina ve bu petrolün iptidai muamelesine, petrollü arazi dahilinde veya civarinda kain depolara, boru hattina veya tasfiyehaneye nakline kadar tabi tutuldugu ameliyelere ISTIHSAL,
8 - a) Arama, kesif, inkisaf, istihsal, tasfiye ile petrolün ve petrol mahsullerinin depolanmasina, nakledilmesine ve satilmasina ( Petrol mahsullerinin dogrudan dogruya tüketiciye perakende olarak veya tevzi müesseseleri tarafindan satisi, satis için gerekli depolama ve nakliye isleri hariç),
b) Yukari ki ameliyelerden herhangi biri için lüzumlu enerji ve su tesislerinin; bina, kamp ve diger bilcümle tesislere teçhizatin insasina, kurulmasina ve isletilmesine,
c) (a) ve (b) bendlerinde sözü geçen ameliyelere müteallik idari faaliyetlere, PETROL AMELIYATI veya sadece AMELIYE,
9- Bu Kanun'a göre verilen jeolojik istiksaf müsaadelerine MÜSAADE,
10-a) Bu Kanun'a göre verilen petrol arama ruhsatnamesine ARAMA RUHSATNAMESI,
b) Bir arama ruhsatnamesinin taalluk ettigi sahaya ARAMA SAHASI,
11-a) Bu Kanun'a göre verilen petrol isletme ruhsatnamesine ISLETME RUHSATNAMESI,
b) Bir isletme ruhsatnamesinin taalluk ettigi sahaya ISLETME SAHASI,
12- Bir petrol ameliyati ile ilgili araziyi kiralama ve bu arazi üzerinde tesisi mümkün olan intifa ve irtifak haklarina KULLANMA HAKKI,
13- Arama, kesif, inkisaf ve istihsalden baska bir petrol ameliyati yapmak üzere bu Kanun'a göre verilen müsaadeye BELGE;
14- Bir belge ile yapilmasina izin verilen bir ameliyat için lüzumlu sahaya BELGE SAHASI,
15- Müsaade sahibine ARASTIRICI,
16- Arama ruhsatnamesi sahibine ARAYICI,
17- Isletme ruhsatnamesi sahibine ISLETMECI,
18- Bir müsaadeden veya arama ruhsatnamesinden veya isletme ruhsatnamesinden veya belgeden dogan haklardan herhangi birine PETROL HAKKI,
19- Bu Kanun'a göre tayin olunmus bir petrol bölgesine BÖLGE,
20- Bu Kanun'un hükümleri dairesinde aramaya, isletmeye veya bunlar için müracaata açik bulundurulan bir sahaya AÇIK SAHA,
21- Bir petrol ameliyatinin yapilmasinda, tecrübeli bir sahistan ayni hal ve sartlar altinda beklenebilecek gayret,ehliyet, verimlilik, basiret ve tedbirlilige HÜSNÜNIYET,
22- Bir petrol ameliyatinin yapilmasinda, petrolün, petrol mahsullerinin, hazne enerjisinin, suyun ve diger minarellerin ziyaina, karismasina, bozulmasina veya suistimaline sebebiyet veren ve bu ameliyatin hüsnüniyetle yapilmis olmasi halinde normal olarak vukuuna imkan bulunmayan bir fiil veya ihmale ISRAF,
23- Bir petrol ameliyatinin yapilmasinda, bu ameliyatin yapildigi mahalde veya yakininda mesru surette bulunan bir kimsenin ölümüne, maluliyetine veya sihhatinin bozulmasina sebep olan veya olabilecek mahiyette bulunan ve ameliyenin hüsnüniyetle yapilmis olmasi halinde normal olarak vukuuna imkan bulunmayan bir fiil veya ihmale TEHLIKELI FII
24- Içsularin, karasularinin veya uluslararasi anlasmalara veya teamüllere göre petrol ameliyati amaci ile Türkiye'nin tasarruf edebilecegi karasulari disindaki sularin altinda aralikli veya sürekli olarak kalan arazi de dahil olmak üzere Türkiye topraklarina ARAZI
25- a) Petrol hakki sahibinin Türkiye'de ödemekle yükümlü oldugu Kurumlar Vergisi tevkifati ile hissedarlar adina tevkif edilmesi gereken Gelir Vergisi hariç, petrolle dogrudan dogruya ilgili vasitali vergilerle, Gümrük ve resimleri dahil olmak üzere petrolün Türkiye içinde veya disinda en yakin erisilebilir dünya piyasasinda evsaf ve izafi agirlik bakimlarindan normal olarak mutad ayarlamalara göre tesbit edilmis serbest rekabet fiyatina, ayni evsafta petrolün dünya piyasasindan Türkiye'de teslim edildigi yere kadar getirilmesi için gerekli bütün giderlerin eklenmesi ile elde edilen meblagi veya erisilebilir dünya piyasasi mevcut olmadigi takdirde, petrol hakki sahibi tarafindan Türkiye'de teslim edildigi yerde fiilen uygulanan satis fiyatina PIYASA FIYATI, (Bu fikrada belirtilen serbest rekabet fiyati, ihtiyacin devamli olarak teminine müsait bir piyasada fiilen saglanabilen fiyattan yüksek olamaz)
b) Tasfiye edilmis petrol mahsullerinden baska petrolün kuyu basindan Türkiye'de teslim edildigi yere kadar getirilmesi için Gelir ve Kurumlar vergileri ile bu vergiler sebebiyle tevkif edilmesi gereken vergilerden gayri vasitali ve vasitasiz vergiler de dahil olmak üzere gereken bilcümle masraflarin piyasa fiyatindan düsülmesi ile elde edilen rakama KUYUBASI FIATI
26- Miadi bir yildan fazla olan malzeme ve tesisat masraflari ve genel idare giderleri hariç olmak üzere arama maksadiyle yapilan masraflara ARAMA GIDERLERI
27-a) Miadi bir yildan fazla olup tesis edilmemis veya kullanilmamis olan veya tesisinden veya kullanilmasina baslanmasindan itibaren bir sene sonunda kullanilabilecek durumda olan veya hurda bulunan tesisat veya malzeme masraflari hariç olmak üzere kuyu açma, temizleme, derinlestirme, bitirme veya bu ameliyelere hazirlik için ve bunlara müteferri olarak yapilan bilcümle isçilik, yakit, tamir, bakim, nakliye, ikmal ve malzeme masraflarina SONDAJ FER'I GIDERLERI
b) Sondaj aletleri ve benzeri teçhizat hariç olmak üzere sondaj ferci giderleri ile ekonomik miktarda petrol verimi olmayan kuyularin açilmasinda kullanilan veya gerekli olan herhangi bir maddi ekonomik deger için yapilan masraflara YURT EKONOMISI YÖNÜNDEN VERIMI OLMAYAN KUYULARIN AÇILMA GIDERLERI
28- Muayyen bir arazide bir petrol ameliyati yapmak hakkina karsilik Devlet'e arazi vüs'atine göre ödenen sabit meblaglara DEVLET HAKKI,
29- Istihsal olunan petrol üzerinden Devlet'e verilecek hisseye DEVLET HISSESI,
30-a) Menkul ve gayrimenkul mallara, sinai haklara, menkul kiymetlere ve bunlara taalluk eden her nevi hak ve menfaatlere IKTISADI KIYMETLER
b) Petrol hakki sahibinden Türkiye'deki petrol ameliyati ile ilgili olarak kullanmaya tahsis ettigi sermaye mevcutlarinin Vergi Usul Kanunu'na göre hesaplanmis kiymetine SERMAYE MEVCUTLARI ESASI
c) Vergi Usul Kanunu'nda degerlendirme ölçüleri gösterilen ekonomik isletmelere dahil kiymetler ile ilgili petrol hakki sahibinin ayni Kanun hükümleri geregince sermaye hesabina alip aktiflestirdigi arama giderleri, sondaj fer'i giderleri ve yurt ekonomisi yönünden verimi olmayan kuyularin açilma giderlerine SERMAYE MEVCUTLARI
31- Petrol dahil, gerek ham, gerek yari mamul yahut mamul bilcümle esya, teçhizat, alet, edevat, makine, nakil vasitalari, bilcümle diger vasitalar ve bunlara mütedair yedek parçalara MALZEME
32- Bir isletme hakkina dahil petrollü araziden her birine MÜNFERID SAHA
33- 15,5 Santigrad derecesinde ve her santimetre kare basina 1.03 kilogram tazyik altinda ölçülen 158,984 litre (42 galonluk bir varil) mayi petrole veya 500 metre küp gaz halinde petrole PETROL BIRIMI
34- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakani'na BAKAN
35- Bu Kanun'un uygulanmasi ile görevlendirilen kurulusa PETROL ISLERI GENEL MÜDÜRLÜGÜ,
36- Petrol Isleri Genel Müdürü'ne GENEL MÜDÜR,
37- 1702 Sayili Kanun'un 55. maddesi ile kaldirilmistir.
38- Hakiki veya hükmi sahislara SAHIS,
39- Bu Kanun'un tatbik suretini göstermek üzere nesrolunacak Petrol Nizamnamesine NIZAMNAME,
40- Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne DEVLET,
41- Milli ekonominin ihtiyaçlarini, petrol varliginin korunmasi ve sahanin verimi göz önünde bulundurularak Petrol Isleri Genel Müdürlügünce her bir kuyu itibariyle ekonomik oldugu kabul ve tesbit edilecek 24 saatlik verime EKONOMIK MIKTARDA PETROL
42- Türk Silahli Kuvvetleri ve Türkiye'nin diger kamu kurum ve kuruluslari ile gerçek ve tüzelkisilerinin ve Türkiye'deki tasfiyehanelerin petrol tasfiye etmeleri için kullandiklari petrol ve Türkiye hudutlari ve karasulari dahilinde her türlü yabanci kara, deniz ve hava vasitalarina verilen petrolün tümüne " memleket ihtiyaci";

BÖLÜM : 3
Takdire Esas Olan Kistaslar

MADDE 4- Petrol hakki iktisabi için yapilan bir talebin kabul veya reddedilmesinde:
1- Talebin milli menfaatlere ve bu Kanun'un maksadina uygun bulunup bulunmadigi;
2- Talibin;
a) Tatbik olunan Kanun ve nizamnamelere ve talimatlara riayetkarligi;
b) Bu Kanun'un maksadina uygun bir surette çalisacagi hususunda karine olabilecek evvelki faaliyetleri;
c) Benzeri ameliyatin yürütülmesindeki tecrübesi;
d) Tasarlanan petrol ameliyatini yürütmek hususundaki mali iktidari;
3- Yukaridaki fikralara göre ayni derecede kabule sayan bulunan müracaatlar arasinda tercih yapilirken müracaat sirasi;
Nazara alinir.

BÖLÜM : 4
Memnuiyetler ve Hususi Kayitlar

MADDE 5-a) Bu Kanun'a göre müsaade, arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi veya belge alinmadan hiçbir petrol ameliyesi yapilamaz.
b) Baska bir kanuna göre bir asfalt veya diger bir sulp hidrokarbon yatagi için verilmis herhangi bir hak, bu hakkin sahibine bir petrol ameliyati yapmak veya bir ameliyeye müdahale etmek hakkini vermez

MADDE 6- Petrol ile ilgili; müsaade, arama ruhsatnamesi ve isletme ruhsatnamesi alma hakki Devlet adina, Türkiye Petrolleri Anonim Ortakligina aittir. Ortaklik bu hakki bizzat veya idaresine ve sermayesine hakim oldugu uzman kuruluslar araciligi ile kullanir veya bu Kanun hükümleri dahilinde bu kuruluslara devredebilir.
Bu Kanundaki esaslara uygun olmak sartiyla, sermayelerinde kamu payi bulunanlar dahil, sermaye sirketlerine veya yabanci Devletler mevzuatina göre sermaye sirketi niteliginde bulunan özel hukuk tüzel kisilerine müsaade, arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi verilebilir.
Kurulus amacina uygun olmak sartiyla,yukarida belirtilen tüzel kisilere, ülke ekonomisine yararli olmasi halinde, Bakanlar Kurulu karariyla belge verilebilir. Ancak yürürlükteki mevzuat çerçevesinde yapilan özellestirme uygulamalari sonucu, özellestirilen kurulusun devri halinde söz konusu belge, kurulusu devralan özel hukuk tüzel kisilerine devredilmis sayilir ve belgenin tescili ile bu husustaki diger islemler Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce yapilir.

MADDE 7- Asagidaki yerlerde Bakan'in mahsus müsaadesi olmadan petrol ameliyati yapilamaz
1- Devletin hudutlarindan 5 kilometre mesafe dahilinde veya askeri yasak bölge içinde,
2- Tarihi veya dini bir yer veya tesise, petrol ameliyatiyla ilgisi bulunmayan bir yapiya, bir su tesisine, bir yol veya umumi geçide 60 metre mesafe dahilinde,
3- Bir sehir veya kasaba belediye imar sahasi dahilinde.

MADDE 8- Müsaade, arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi veya belge, sahibine bu Kanun'la veya baska bir kanunla girmesi veya bulunulmasi memnu olan bir yere girme veya o yerde bulunma hakki vermez.

MADDE 9-1- Müracaat sahibi, ameliyat esnasinda vukuu melhuz zarar ve ziyani ve bu Kanun'a göre ödemek mecburiyetinde kalacagi her türlü meblaglari karsilamak üzere, Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce tesbit edilecek makul miktarda teminat vermedikçe, müsaade, arama ve isletme ruhsatnamesi veya belge alamaz.
2- Bakan, Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nün teklifi üzerine, petrol hakki sahibinin yatirmis oldugu teminatin degistirilmesini veya makul nispette çogaltilmasini isteyebilir. Bu talebe Bakan'in tayin edecegi makul müddet içinde uymayan petrol hakki sahibine yeniden 90 günlük bir mühlet verilerek bu mühlet zarfinda talebe uymadigi taktirde sahip oldugu müsaade, arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi veya belgenin nihayetlenecegi bildirilir.

MADDE 10- Petrol hakki sahibi petrol ameliyatinda veya bu ameliyat dolayisiyla israf veya tehlikeli fiil yapmamaya veya bunlarin yapilmasina mahal vermemeye mecburdur.

MADDE 11- Bir petrol ameliyatini tehdit eden bir hal hasil oldugu takdirde, tehdit altinda bulunan petrol hakki sahibi derhal Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nü ve bundan müteessir olabilecek diger petrol hakki sahiplerini haberdar eder ve tehdidin mahiyeti ile bunu önlemek üzere alinmakta olan tedbirleri bildirir.

BÖLÜM : 5
Milli Menfaatin Korunmasi

MADDE 12-1- Yabanci devletlerin dogrudan dogruya veya dolayisiyle idaresinde müessir olabilecekleri mikyasta veya sekilde mali ilgileri veya menfaatleri bulunan hükmü sahislarla yabanci bir devlet için veya yabanci bir devlet namina hareket eden sahislar
a) Petrol hakkina sahip olamazlar ve petrol ameliyati yapamazlar;
b) Petrol ameliyatina lüzumlu menkul ve gayrimenkul emvali satin alamazlar, bunlara sahip olamazlar veya bunlar üzerinde hak veya menfaat tesis edemezler;
c) Bir petrol ameliyatina müteferri veya onun bir kismini teskil eden tesisleri kuramaz veya isletemezler.
2- Bakanlar Kurulu karariyla bu hükme istisna taninabilir. Bu karar aleyhine 1 inci fikradaki sahislar tarafindan adli ve idari kaza mercilerine müracaat olunamaz

MADDE 13-1. Petrol hakki sahipleri,1 Ocak 1980 tarihinden sonra kesfettikleri petrol sahalarinda ürettikleri ham petrol ve tabii gazin tamami üzerinden,kara sahalarinda % 35 ini ve deniz sahalarinda %45 ini ham veya mahsul olarak ihraç etmek hakkina sahiptirler, geri kalan kisim ile 1 Ocak 1980 tarihinden önce bulunmus sahalardan üretilen ham petrol ve tabii gazin tamami ve bunlardan elde edilen petrol mahsulleri memleket ihtiyacina ayrilir.
Petrol hakki sahiplerinin ürettikleri ham petrol ve tabii gazdan memleket ihtiyacini karsilamak üzere ayrilan kismina piyasa fiyati uygulanir. Piyasa fiyatinin tesekkülüne esas olan ve bu Kanunun 3 üncü maddesinin 25 inci fikrasinda zikredilen unsurlari ve uygulama esaslarini tesbite Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bakanlar Kurulu bu yetkiyi gerektiginde Bakana devredebilir.
Petrol hakki sahibince kendi petrolü için talep ettigi piyasa fiyatina esas olan serbest rekabet fiyati Bakanlikça bu esaslar dahilinde degerlendirilerek onaylanir.Dünya serbest rekabet fiyatlari degistikçe bu islem tekrarlanir.
Ülkede petrol mahsullerinin fiyatlarinin tesekkülüne esas olan unsurlarin ve uygulama esaslarinin belirlenmesine Bakanlar Kurulu yetkilidir.
2- Bakan mevcut kuyulardan kafi miktarda petrol istihsal etmelerini petrol hakki sahiplerinden isteyebilir. Bununla beraber hiç bir petrol hakki sahibi;
a) Kuyulardan en iyi verimle azami istihsal nispetinden fazla istihsal yapmakla,
b) Diger petrol müstahsillerinden istenilenden daha büyük nispette istihsalini artirmakla mükellef tutulamaz.
Ancak milli emniyet veya hakkaniyetin gerektirdigi veya israfi önlemenin emrettigi nispette, Bakanlar Kurulu karariyla, bu kaideden inhiraf edilebilir

IKINCI KISIM
Idare

BÖLÜM : 1
Nizamname

MADDE 14- Bu Kanun'un tatbik suretini göstermek üzere bir Nizamname yapilir.Bu Nizamname, asagidaki hususlari da ihtiva eder:

1- Idare makamlarina müracaat ve itirazlarin yapilmasinda, rapor ve vesikalarin verilmesinde riayet olunacak müddet ve usuller.
2- Bu vesikalardan lüzum görülenlerin mahiyetleri ve ihtiva edecegi hususlar,
3- Resmi Gazetemde nesredilecek mevat ve bu ilanlarin yapilmasinda riayet olunacak müddet ve usuller.
4- Petrol sicilinin ne suretle tutulacagi, kayitlarin ne suretle tashih, tadil ve terkin edilecegi.
5- Müracaat, itiraz, kayit ve ilana müteallik diger hususlar.

MADDE 15- Nizamnameye uygun olmayan müracaat, itiraz, rapor ve vesikalar sahibine bir hak temin etmez.Ancak bunlarin Nizamnameye uygun olmamalari bazi maddi hatalarla malul bulunmalarindan ileri geliyorsa, Petrol Isleri Genel Müdürlügü bu hatalarin düzeltilmesine müsaade eder.

MADDE 16- 1702 sayili Kanun'un 55. maddesi ile kaldirilmistir.

BÖLÜM : 2
Teskilat

MADDE 17- Bu Kanun'un ve petrol mahsulleri ile ilgili diger mevzuatin tatbiki ile görevli, katma bütçeli ve tüzel kisiligi haiz olmak üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanligi'na bagli bir PETROL ISLERI GENEL MÜDÜRLÜGÜ kurulmustur.

MADDE 18- Petrol Isleri Genel Müdürlügü, bir Genel Müdür'ün idaresi altinda merkez kurulusu ile merkez kurulusu disinda bölge müdürlüklerinden tesekkül eder.
Merkez kurulusu, Genel Müdür'ün idaresi altinda Genel Müdür Basyardimcisi ve yardimcilari ile Teftis Kurulu Baskani ve müfettislerden; yeteri kadar teknik, hukuk ve ekonomi müsavirlerinden; basmühendisler ve mühendislerden, jeologlardan, jeofizikçilerden ve uzmanlar ile ekonomistlerden, müdürler, kontrolörler ve diger memurlardan terekküb eder.
Bölge kurulusu merkez kurulusuna bagli olup, Genel Müdür'ün teklifi ve Bakan'in onayi ile münasip yerlerde kurulur. Her bölge müdürlügü bir Müdür'ün idaresi altinda müdür muavinleri ile teknik ve idari elemanlardan teskil olunur.
Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nde sözlesmeli personel istihdami caizdir. Ancak; hangi hizmetlerin sözlesme ile yürütülecegi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanligi'nin teklifi üzerine Maliye Bakanligi ile Devlet Personel Dairesi'nin mütalaasi alinmak suretiyle Bakanlar Kurulu'nca tesbit olunur.

MADDE 19-1- Petrol Isleri Genel Müdürü Bakan'in inhasi üzerine Bakanlar Kurulu karari ile tayin olunur.
2- Genel Müdür Yardimcilari, müsavirler ve müdürler Genel Müdür'ün inhasi üzerine Bakan, Muhasebe Müdürü ve memurlari Maliye Bakanligi ve diger memurlar Genel Müdür tarafindan tayin edilirler.
3- Petrol Isleri Genel Müdürlügü Disiplin Komisyonu, Genel Müdür'ün Baskanligi altinda, Genel Müdür Yardimcilari, sube müdürleri ve Hukuk Müsavirleri'nden tesekkül eder. Bu komisyon, Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce tayin edilmis memurlara taalluk eden disiplin isleriyle mesgul olur. Bakan tarafindan tayin edilmis memurlara taalluk eden disiplin isleri Bakanlik Disiplin Komisyonu'nca incelenir.

MADDE 20- Genel Müdür bu Kanun hükümleri dairesinde bilcümle müsaade, arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi, belgeleri vermeye selahiyetlidir ve bu Kanun'a göre yapilmasi lazim gelen teblig, ilan ve tescil islerinden mes'uldür. Ancak, 4. maddenin 1.fikrasindaki hususlarin takdiri Bakan'a aittir.

MADDE 21- 1702 sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 22- 1702 sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 23-1 Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nün gelirleri:

a) Devlet bütçesinden yapilacak yardimlardan,
b) Petrol hakki sahiplerinin ödeyecekleri Devlet haklarindan terekküb eder.
2- Birinci fikranin (a) ve (b) bendlerinde yazili gelirler her yil Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nün Bütçe Kanunu'na bagli (B) isaretli cetvelinde gösterilir.

BÖLÜM : 3
Koordinasyon

MADDE 24-1- Diger bir makamin yetki alanina giren bir hususu da ihtiva eden bir müracaat hakkinda karar almadan önce Bakanlik ilgili merciin muvafakatini alir. Ilgili merciler Bakanlar tarafindan bu madde ile ilgili olarak yapilan talebleri öncelik ve ivedilikle incelemeye ve iki ay içinde sonuçlandirmaya mecburdurlar. Bu süre içerisinde sonuçlandirilmayan taleplere muvafakat verilmis sayilir.
2- Bu Kanun'un tatbikatiyle ilgili bulunan Bakanliklarin mümessilleri Petrol Isleri Genel Müdürü'nün baskanliginda, Bakan'in tayin edecegi tarihlerde toplanarak Kanun'un 2.maddesinde yazili maksadi temin için alinmasi gereken tedbirleri tayin ve tesbit ederler.
3- Petrol Hakki sahibi Türkiye Petrolleri Anonim Ortakligi Bakan'in gösterecegi lüzum üzerine petrolle ilgili incelemelerle petrol ameliyatinin denetiminde Petrol Isleri Genel Müdürlügü'ne yardimci olmakla yükümlüdür.

BÖLÜM : 4
Itiraz Haklari ve Tahkikat Usulleri

MADDE 25- Müracaat ve petrol hakki sahibi, Petrol Isleri Genel Müdürlügü tarafindan alinan ve müracaat, müsaade, arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi veya belgeden dogan haklarina tesir eden kararlara karsi bu Kanun hükümleri dairesinde teblig tarihinden itibaren yirmi gün içinde Bakana itiraz edebilirler.

MADDE 26- Bu Kanun'un hükümlerine göre iktisab edilmis veya edilebilecek olan bilcümle haklarda müracaat veya hak sahipleri arasinda çikacak ihtilaflarin Petrol Isleri Genel Müdürlügü tarafindan müzakere ve sulh yolu ile halline çalisilir. Ihtilaflarin bu yolla halline imkan bulunmadigi takdirde ihtilafli konu Bakan'a intikal ettirilir.

MADDE 27-1- Bakan ve Genel Müdür bu Kanun'un kendilerine verdigi görevi yaparken lüzumlu gördükleri her türlü sorusturmayi yapmaya, delilleri tetkike ve sorusturma ile ilgili petrol müesseselerinin bütün islem, hesap ve kayitlarini tetkike, petrol ameliyati ve tesisatini denetlemeye yetkilidirler.
2- Tahkikatta takip edilecek usul, Nizamname ile tayin olunur.
3- Bakan ve Genel Müdür lüzumlu gördükleri taktirde tahkikati aleni olarak yapabilirler.
4- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 28- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 29- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 30- Bakan kendisine itiraz yolu ile intikal eden ihtilaflari en çok yirmi gün içinde karara baglar ve Bakanin bu karari en çok on gün içinde ilgililere teblig olunur.

MADDE 31- Bu Kanun hükümleri dairesinde itiraz etmek ve Danistay'da dava açmak süresi kararlarin tebligi tarihinden itibaren yirmi gündür. Danistay bu davalari öncelik ve ivedilikle karara baglar.

MADDE 32-1- Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nün petrol hakki ile ilgili olup kesinlesen kararlarinin on bes gün içinde Resmi Gazete ile ilan edilmesi zorunludur.(1)
2- Bakan kararlarina karsi petrol hakki sahibi tarafindan vaki itiraz ile birlikte tehir-i icra talep edildigi takdirde Devlet Surasi bu talep hakkinda en geç bir hafta zarfinda kararini verir.
3- Petrol hakki sahibi aleyhindeki nihai karar muktezasinin yerine getirilmesi vakte muhtaç olan hallerde Petrol Isleri Genel Müdürlügü tarafindan alakaliya münasibe mehil verilir.

BÖLÜM : 5
Mükellefiyetlerin Kaldirilmasi ve Tevsii

MADDE 33-Petrol hakki sahibinin talebi üzerine Genel Müdürlük müsaade, arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi veya belgenin ifasini emrettigi veya kanunen yapilmasi gerekli olan petrol ameliyatini, hakli ve makul sebeplerin ortaya çikmasi halinde 6 ay süre ile uzatabilir. Uzatma sebeplerinin ortadan kalkmasi veya kismen varid olmadiginin anlasilmasi halinde Genel Müdürlük verilen süreyi kisaltabilir veya büsbütün kaldirabilir. Yapilan uzatmalar arama ve isletme ruhsatnamesi veya Belgenin bu Kanun'a göre tesbit edilmis bulunan azami müddetinin uzatilmasini gerektirmez.

BÖLÜM : 6
Tescil ve Ilan

MADDE 34-1- Petrol Isleri Genel Müdürlügü, bir petrol sicili tutar. Bu sicil alenidir.
2- Petrol siciline Nizamname hükümleri dairesinde asagidaki hususlar kaydedilir:
a) Arama ruhsatnamesi,isletme ruhsatnamesi ve belge iktisabi maksadiyla bu Kanun'a uygun olarak yapilan bilcümle talepler,
b) Arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi, belgeler ve bunlardaki degisiklikler; bunlarin ve müsaadelerin her ne suretle olursa olsun nihayetlenmeleri,
c) Arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi ve belgeler ve bunlardan dogan petrol haklari üzerinde tesis edilecek haklar,
d) Arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi ve belgelerin ve bunlardan dogan petrol haklarinin veya bunlar üzerindeki haklarin devri ve bütün bunlar üzerine konulacak türlü takyidler.
e) Nizamname'de petrol siciline kaydedilecegi gösterilen diger hususlar.
3- Bu maddeye göre petrol siciline kaydedilmesi gereken hususlar hakkinda diger kanunlarin sicile ve tescile ait hükümleri tatbik olunmaz.

MADDE 35- 34. maddenin 2. bendinin (c) ve (d) fikralarinda yazili olan hususlarin kabul ve tescili talebi, Petrol Isleri Genel Müdürlügü tarafindan derhal ele alinir. Talep petrol ameliyatinin daha çabuk veya daha verimli yürütülmesi veya petrol hakki sahibi tarafindan kifayetli veya munzam kaynak temin edilmesi maksadina matuf ise müracaat tarihinden itibaren 60 gün zarfinda bir karara baglanir.

MADDE 36-1- Arama ve isletme ruhsatnameleri ve belgeler ve bunlardan dogan petrol haklari ve bu petrol haklarinin arama veya isletme sahasinin herhangi bir parçasina taalluk edenleri petrol siciline kaydedilmekle beyi, rehin vesaire gibi gayrimenkuller üzerinde yapilabilecek akidlere, bu Kanun'da yazili sartlar dairesinde mevzu olabilirler.
2-a) Bir petrol hakkinin kullanilmasini icap ettiren ve usulü dairesinde tescil edilmis bulunan bir hakkin sahibi, kendi hakkinin sümulü nispetinde petrol hakki sahibinin haklarina malik ve onun vecibeleriyle mükellef olur.
b) Bir arama veya isletme ruhsatnamesi veya belgenin veya bunlardan dogan petrol haklarindan herhangi birinin hissedarlari, hisseleri nispetinde, bu Kanun'un bahsettigi haklara sahip ve tahmil ettigi vecibelerle mükellef olur.
3- Haciz ve ihtiyati tedbirler hariç olmak üzere 34.maddenin 2.bendinin (c) ve (d) fikralarinda yazili olan haklardan ve takyidlerden hiçbiri Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce kabul ve petrol siciline kaydedilmedikçe Petrol Isleri Genel Müdürlügü'ne ve üçüncü sahislara karsi hüküm ifade etmez.
4- a) 1 ve 2 numarali fikralar hükümlerinin tatbik edilecegi petrol haklari,
b) 2 numarali fikrada yazili hak sahiplerini ve hissedarlari temsil edecek mümessile ve bu hak sahiplerinden veya hissedarlardan birinin vecibe ve mükellefiyetlerini yerine getirmemesinin diger hak sahipleri ve hissedarlar hakkinda tevlid edecegi neticelere ait hükümler Nizamname'de gösterilir.

MADDE 37- 1- Tasfiyehane ve boru hatlari belgeden ayri olarak herhangi bir tasarrufa mevzu olamazlar.
2- Bunlar bir taraftan tapu siciline, bir taraftan da petrol siciline kaydedilirler. Tasfiyehane ve boru hatlari, sahibinin veya Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nün lüzumlu vesaiki vermek suretiyle yapacagi talep üzerine Tapu Sicil Muhafizliginca tescil edilirler. Sicile bunlara ait herhangi bir tasarrufun Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nün izni bulunmadikça kaydolunamayacagi serhi de verilir.
3- Tapu siciline kaydedilen tasfiyehane ve boru hatlarinin petrol siciline kaydindan ayrica harç alinmaz.

MADDE 38-1- Petrol Isleri Genel Müdürlügü
a) Nizamname ve tadillerini,
b) Bölgelerin tayin ve tadillerini,
c) Açik sahalarin tesbit, tadil ve kapanmalarini,
d) 1702 sayili Kanun'un 55. maddesi ile kaldirilmistir.
e) Genel Müdür'ün tayinini,
f) 1702 sayili Kanun'un 55. maddesi ile kaldirilmistir.
g) Müsaadeye taalluk edenler hariç olmak üzere müracaatlar hakkinda verilen kararlari,
h) Bir arama veya isletme ruhsatnamesinin veya belgenin verildigini, tadil veya devrolundugunu, bunlarin ve müsaadenin nihayetlendigini, arama ve isletme ruhsatnameleri ve belgeler üzerinde tesis olunan diger haklari ve takyidleri,
i) 1702 sayili Kanun'un 55. maddesi ile kaldirilmistir.
j) Bu Kanun'un ve Nizamname'nin nesrini emrettigi diger herhangi bir hususu,
Resmi Gazetemde ilan eder.
2- Resmi Gazetede ilan tebligat mahiyetindedir; ancak bu Kanun'un veya Nizamname'nin hususi tebligati amir hükümleri mahfuzdur.
3- Resmi Gazetede ilan edilen herhangi bir hususun nesir tarihi; bu ilanda aksine sarahat bulunmadikça mer'iyyet tarihi olarak itibar olunur. Kendilerine hususi tebligat yapilmamis sahislar için arama veya isletme ruhsatnamelerinin baslangiç, temdid ve nihayet bulma tarihleri de bu husustaki kararlarin nesir tarihleridir.

BÖLÜM : 7
Sahsin Tescili ve Tebligat

MADDE 39-1- Bu Kanun'a göre hak talep eden hükmi sahis, Türkiye'de adres göstermeye mecburdur. Bunu yapmayana müsaade, arama ve isletme ruhsatnamesi veya belge verilmez.
2- Arastirici, arayici, isletmeci veya belge sahibi:
a) Müsaadeyi, arama ve isletme ruhsatnamesini veya belgeyi elde ettigi tarihten itibaren 30 gün zarfinda Türkiye' de mukim bir mümessil ve bunun kanuni ikametgahini,
b) Vuku bulduklari tarihten itibaren 30 gün içinde ikametgah ve mümessil degisikliklerini,
Petrol Isleri Genel Müdürlügüne bildirmeye mecburdur.
3- 2 nci fikrada yazili hususlar petrol siciline kaydedilir.
4-a) Anonim ve sermayesi eshama munkasim olsun veya olmasin, bu Kanun'a göre bir petrol hakki iktisab eden ecnebi tabiyetini haiz bir sirket 30 Tesrinisani 1330 tarihli ecnebi anonim ve sermayesi eshama münkasim sirketlerle ecnebi sigorta sirketleri hakkindaki " Kanun-i Muvakkat'in 1,3,4,5,6,7,10,11 ve 13"üncü maddelerine ve 1 nci ve 4 üncü maddeleri dolayisiyla 12 nci maddesine tabidir.
b) Ancak bu Kanun'i muvakkat'in 1 nci maddesinde tadad edilen evrakin tasdikli suretlerinin sirketin iktisab ettigi petrol hakkinin yürürlüge girdigi tarihten itibaren 6 ay içinde Petrol Isleri Genel Müdürlügü vasitasiyla Ekonomi ve Ticaret Bakanligi'na tevdi edilmesi lazimdir.
5- Bu maddenin 2 nci fikrasinin (a) bendine ve 4 üncü fikrasina göre gösterilecek mümessilin ayni sahis olmasi lazimdir.

MADDE 40- 39ncu maddeye göre:

1- Petrol siciline tescil edilmis adreste mümessile yapilan tebligat petrol hakki sahibine yapilmis sayilir.
2- Adreste vuku bulan degisiklik hemen bildirilmedigi ve yenisi de teblig memurunca tesbit edilemedigi taktirde teblig olunacak evrakin bir nüshasi eski adrese ait binanin kapisina, diger bir nüshasi da Genel Müdürlük'te herkes tarafindan görülebilecek bir yere asilir ve eski adresin kapisina asilma tarihi teblig tarihi sayilir.
Bundan sonra tebligler, yeni adres bildirilmedigi müddetçe, yalniz Genel Müdürlük'te herkes tarafindan görülebilecek bir yerdeki ilan tahtasina asilmak suretiyle yapilir.
3- Adres gösterilmemisse, her türlü tebligat, teblig evraki Genel Müdürlük'te herkes tarafindan görülebilecek bir yerde 95 saat asili bulundurulmak suretiyle yapilir. (1)
4- Yukaridaki durumlar disinda Genel Müdürlükçe bu Kanun'a göre yapilacak her türlü tebligat hakkinda Tebligat Kanunu hükümleri uygulanir.

BÖLÜM 8
Kayitlar, Raporlar ve Teftis

MADDE 41- Petrol hakki sahibi:
1- Nizamname'nin emrettigi kayitlari ve hesaplari tutmaya
2- Nizamname'de tesbit olunacak hal ve sekillerde numuneleri saklamaya,
3- Ameliyatin mahiyet, sumul ve neticelerine ait malumati numunelerle birlikte Nizamname'de tesbit olunan müddette, sekilde ve kifayette Petrol Isleri Genel Müdürlügü'ne tevdie, mecburdur.

MADDE 42-1- Bu Kanun'u uygulamakla görevli olanlar veya bunlarin temsilcileri petrol ameliyatini, ameliyat esnasinda elde edilen verileri ve numuneleri, bilcümle belgeleri ve muhasebe kayitlarini denetlemeye, kontrol etmeye ve gerekli gördükleri verileri ve numuneleri ve herhangi bir kaydin, hesabin, raporun ve belgenin suretini almaya ve petrol ameliyatinin normal seyrini aksatmaksizin muayene ve tecrübeler yapmaya yetkilidirler.
2- Petrol hakki sahibi, birinci fikra geregince selahiyetlerini kullandiklari sirada vazifelilere yardim etmekle mükelleftir.

MADDE 43-1- Bu Kanun hükümlerine göre görevli kimseler, görevleri sebebiyle, ögrendikleri petrol ameliyesine iliskin sirlarla, mali ve petrol faaliyeti ile ilgili teknik mahiyetteki sirlari, petrol hakki sahibinin rizasi olmadikça, petrol hakkinin devami süresince gizli tutmakla yükümlüdürler.
Petrol hakki sahibinin petrol endüstrisinin her safhasinda elde ettigi tecrübe ve yaptigi islem ve kurdugu is münasebetlerini ve benzerlerini ilgilendiren ve yalniz petrol hakki sahibi ile, birlikte çalistigi kimselerce bilinen ve umuma veya her halde ilgili petrol endüstri kolunda çalisanlarin büyük çogunlugunca bilinmeyen her türlü teknik, ticari ve mali bilgiler sir teskil ederler. Vergi Usul Kanunu'ndaki özel hükümler saklidir.
2- Genel mahiyetteki teknik, mali ve jeolojik bilgilerle kuyu yerleri, sondaj kesitleri, muhafaza borulari kayitlari ve genel üretim ve satis rakamlari sir sayilmaz.

MADDE 44- Bu Kanunun dairesinde elde edilen malumattan gizli tutulmasi gerekenlerin disinda kalanlar herkese açik bulundurulur. ve Nizamname'de gösterilmis ise petrol siciline kaydolunur.

BÖLÜM : 9
Bölgeler ve Açik Sahalar

MADDE 45-1- Türkiye bu Kanun bakimindan Bakanlar Kurulu karariyle müteaddid bölgeye ayrilabilir. Bölgeler tadil ve bölge taksimati yeniden tayin edilebilir. Bir bölge üç milyon hektardan asagi olamaz.
2- Bir Bölge Bakanlar Kurulu karariyle tamamen veya kismen aramaya ve isletmeye açilabilir veya açik bir saha tadil edilebilir veya kismen veya tamamen kapatilabilir.
Bir bölgenin arama veya isletmeye kismen veya tamamen kapali olmasi, o bölgenin uzantisini teskil eden ve Türk karasulari disindaki sularda arama veya isletme ruhsatnamesi verilmesine engel olmaz.
Karasulari disinda denizlerde arama ve isletme ruhsatnamesi verilmesinde ve bu ruhsatlarla ilgili süreler ve yükümlülükler konusunda uygulanacak hukuki rejim Bakanlar Kurulu tarafindan tesbit olunur.
3- Yukaridaki fikralara göre verilen kararlar mükteseb haklari ihlal edemez.
4- Türkiye Petrolleri Anonim Ortakligi kapali bölgelerde de Bakanlar Kurulu'nun izni ile petrol ameliyati yapabilir. Askeri yasak bölgelerde yapilacak aramalarla ilgili müsaade verilmeden önce Genel Kurmay Baskanligi'nin izni alinir.

ÜÇÜNCÜ KISIM
Arama ve Istihsal

BÖLÜM : 1
Müsaade

MADDE 46-1- Petrol Isleri Genel Müdürlügü, jeolojik istiksafta bulunmak için, vaki talebi Kanun'a uygun buldugu taktirde, talepnamede gösterilen arazinin tamami veya bir kismi üzerinde, inhisari tazammun etmemek kaydiyle muayyen müddetle gereken müsaadeyi verebilir.
2- Bu talep, büsbütün reddolunabilecegi gibi, Petrol Isleri Genel Müdürlügü tarafindan konulacak kayit ve sartlarla ve müsaadenin müddeti de tesbit olunarak is'af edilebilir.
3- Petrol Isleri Genel Müdürlügü müsaade talebi hakkindaki kararini, müracaat tarihinden itibaren altmis gün içinde vermeye mecburdur.

MADDE 47-1- Bir arastirici petrol ameliyati yapmakta olan diger bir petrol hakki sahibinin rizasi olmadan sondaj veya jeofizik etüdlerin yapildigi yerlere giremez veya diger bir petrol hakki sahibinin ameliyati ile tedahül eden faaliyette bulunamaz.
2- Bir arastirici, müsaadenin sartlari ve tahditleri ve 1 nci fikradaki kayitlar dairesinde müsaadenin taalluk ettigi saha içinde jeolojik istiksaf yapabilir.

MADDE 48- Muayyen bir mahalde ameliyati nihayetlenmis bulunan bir arastirici, Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nün aksine emirleri olmadikça, araziyi ve üzerindeki her seyi mümkün olan sür'atte ve mertebede bu ameliyata baslamadan önceki vaziyete ifrag etmekle mükelleftir. Bu mükellefiyeti yerine getirmekten imtina eylerse, bunu Petrol Isleri Genel Müdürlügü arastiricinin nam ve hesabina yapabilir.

MADDE 49- Bir arastirici, üzerinde ameliye yaptigi arazinin maliki veya zilyedi bulunan sahsa, araziye ika ettigi zarari ve bu sahsin mahrum kaldigi makul kari ödemekle mükelleftir.

BÖLÜM : 2
Arama Ruhsatnamesi

MADDE 50- Bu kanun hükümlerine tabi olmak kaydiyla bir arama ruhsatnamesi, sahibine, arama sahasinda:
1- Jeolojik istiksaf yapmak,
2- Kendi petrol imkanlarini tesbit maksadiyle, arama sahasi disinda müsaade sahibi imis gibi jeolojik istiksafta bulunmak,
3- Inhisari tazammun etmek üzere arama veya inkisaf sondaji yapmak ve bu sahadan petrol istihsal etmek,
4- Bir kesfi müteakip isletme ruhsatnamesi talebinde bulunmak, haklarini verir.
Su kadar var ki, verilecek arama ruhsatnamesine, Kanun'un maksadina uygun sekilde, ameliye ile ilgili kayit ve sartlar konabilir.

MADDE 51-1- Arama ruhsatnamesi almak isteyen bir hükmü sahis, Nizamname hükümlerine uygun olarak Petrol Isleri Genel Müdürlügü'ne bir talepname ile müracaat eder. Talepnameye, ruhsatname harcinin ödendigini gösteren makbuz da baglanir.
2- Arama ruhsatnamesi bir arastirici tarafindan talep edilmisse , bu talep Kanun'a ve Nizamnameye uygun olup olmadigina göre kabul veya red olunur.
3- Arama ruhsatnamesi arastirici olmayan bir hükmü sahis tarafindan talep edilmisse, bu talep, Kanun'a ve Nizamnameye uygun oldugu takdirde dahi reddedilebilir.

MADDE 52-1- Petrol aramalarina açik bir sahaya yapilan arama ruhsatnamesi müracaatlarinin muhtevasi ilk müracaati takiben dört is günü gizli tutulur.
a) Bu süre içinde ayni arazi parçasini kismen veya tamamen ihtiva eden baska bir veya birden fazla müracaat yapilmissa bu müracaatlar ayni günde yapilmis sayilarak Genel Müdürlükçe bu Kanunun 4 üncü ve 51 inci maddeleri çerçevesinde degerlendirilir.
b) Birinci müracaati takiben dört is günü içinde ayni arazi parçasinin tamami veya bir kismi için baska bir arama ruhsatnamesi müracaati yapilmamissa talep Genel Müdürlükçe 4 ve 51 inci maddeler dikkate alinarak karara baglanir.
c) Birinci müracaati takiben dört is gününden sonra yapilan ve ayni arazi parçasini kismen veya tamamen ihtiva eden arama ruhsatnamesi müracaatlari degerlendirmeye tabi tutulmaz.
2- Reddedilen arama ruhsatnamesi müracaat sahasina veya terkedilen bir arama sahasina, red veya terk keyfiyetinin kesinlesip Resmi Gazetemde ilanini takiben yapilacak müracaatlar hakkinda da yukaridaki hükümler uygulanir.
3- Usulüne uygun olarak yapilmis olan müracaatlar Genel Müdürlükçe en geç üç ay içinde sonuca baglanarak Bakana sunulur. Bakan bu Kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci bendi ve 20 nci maddesi hükümleri dahilinde takdir hakkini kullanarak gerekli kesin karari en geç yirmi gün içinde verir.

MADDE 53-1- Bir arama sahasi 50.000 hektardan fazla olamaz.
2- Bir bölgede bir tüzel kisi ayni zamanda en fazla sekiz arama ruhsatnamesine sahip olabilir. Ancak, Türkiye Petrolleri Anonim Ortakligi, toplam ruhsat adedi petrol arama bölgesi sayisinin on katini asmamak kaydiyla, her bölgede en çok oniki adet arama ruhsati alabilir.
3- Hiçbir hükmi sahis 1. ve 2. fikralarda yazili tahdidleri dogrudan dogruya veya dolayisiyle bertaraf edecek sekilde diger bir hükmi sahis ile anlasamaz.
4- Kanuni süresi sona eren veya terk edilen bir arama ruhsatnamesinin kapsadigi arama sahasi için, ayni tüzelkisi tarafindan bir yil içinde yeniden müracaatta bulunulamaz.

MADDE 54- Arama sahalari simal-cenup ve sark-garp istikametindeki dogru hatlarla çevrilir. Bu sahalarin en ve boy nisbeti diger sahalarla komsulugu ve birlesimi bakimindan Nizamname hükümlerine uygun olmasi lazimdir.

MADDE 55-1- Bir arama ruhsatnamesinin süresi dört yildir.
2- Bir bölge dahilinde arama sahalarinin herhangi birinde bu Kanun hükümlerine riayet etmek suretiyle ve hüsnüniyetle aramaya devam eden bir arayicinin o bölgedeki arama ruhsatnameleri süresi ihtiyaca göre iki yili asmamak üzere uzatilabilir.
Ancak, ikinci yilin sonunda arayicinin çalismalari kesif ihtimalini doguracak durumda ise uygun bir programla uzatma talebinde bulunmasi halinde, Bakanlar Kurulu teminat karsiliginda süreyi iki yila kadar daha uzatabilir. Teminatin cinsi ve miktari Bakanlar Kurulu tarafindan tesbit edilir. Programda öngörülen hususlarin yerine getirilmemesi halinde teminat hazineye irat kaydedilir.
3- Bu madde hükümlerine göre yapilan uzatmalar dahil 4 üncü fikra hükmü müstesna olmak üzere bir arama ruhsatname süresi ilk yürürlük tarihinden itibaren sekiz yildan fazla olamaz.
4- Bir arayici kendi arama sahasinda bir kesif yaptigi takdirde Genel Müdürlük, 3 yili asmamak üzere arayicinin petrollü araziyi tesbit etmesine imkan verecek yeterli bir zamana kadar ruhsatname süresini uzatabilir.
5- Yukarida belirtilen süreler deniz aramalarinda yüzde elli oraninda arttirilabilir.

MADDE 56- Arayici, her arama sahasi için Devlet Hakki ödemekle yükümlüdür. Devlet hakki, arama sahasinin hektari basina yilda;
1,2,3 üncü yillar için; 400
4 ve 5 inci yillar için; 800
5 inci yildan sonra her yil için 1200 Türk Lirasi'dir.
Bakanlar Kurulu, bu miktarlari on katina kadar artirabilir.
Arayicinin bir yil zarfinda fiilen yaptigi jeolojik arastirma ve sondaj masraflari o yil içinde ödeyecegi toplam Devlet hakkindan tenzil edilir. Ancak, tenzil edilecek miktar toplam Devlet hakkinin yüzde ellisinden fazla olamaz.
Yukarida belirtilen Devlet Hakki deniz aramalarinda su derinligi ve çalisma sartlari gözönüne alinarak Bakanlikça yüzde elli oranina kadar azaltilabilir.

MADDE 57- Arayici, ruhsatnamesinin yürürlük tarihinden itibaren bir yil içinde arama sahasi dahilinde aramaya veya bu sahanin petrol imkanlarini tesbit maksadiyle saha disinda jeolojik istiksaf yapmaya baslamakla ve ruhsatname müddetince aramaya hüsnüniyetle devam etmekle mükelleftir.

MADDE 58-1- Arayici, ayni bölgeye dahil arama sahalarinin herhangi birinde o bölgeye ait en eski ruhsatnamesinin tarihinden itibaren en geç üç yil içinde arama sondajlarina baslamaya mecburdur. Bu süre Bakanlar Kurulunca cinsi ve miktari saptanacak teminat karsiliginda, en çok bir yil daha uzatilabilir.
Arayicinin mükellefiyetini yerine getirmemesi halinde teminat hazineye irat kaydedilir.
2- Bir bölgedeki arama sahalarindan birinde bir kesif yapan arayici, kesfi takip eden 1 yil içinde ayni bölgedeki diger bir arama sahasinda ve yine bir kesiften itibaren 3 yil içinde de o bölgedeki mütebaki arama sahalarindan arama sondajlarina baslamaya mecburdur.
3- Yukaridaki fikralardan herhangi birinin hükümleri dahilinde arama sondajlarina baslamis bulunan bir arayici, bu sondajlara, bir kuyunun tamamlanmasiyla bir yenisine baslanmasi arasinda alti aydan fazla müddet geçirilmemek kaydiyle hüsnüniyetle devam etmeye mecburdur.
MADDE 59- Bir arama sahasinda yapilan bir kesfi müteakip, aksine muhik sebep bulunmadikça, arayici, sahayi tesbit etmek ve inkisaf ettirmekle ve bir isletmeci imis gibi bulunan petrolü istihsal eylemekle mükelleftir.
Bu takdirde arayici, petrol ameliyati ve istihsal olunan petrol bakimindan, bir isletmecinin bilcümle vecibelerine tabidir.

BÖLÜM : 3
Isletme Ruhsatnamesi

MADDE 60- Bir isletme ruhsatnamesi, isletmeciye, bu kanun hükümlerine tabi olmak kaydiyla, hakki geçerli oldugu müddetçe, ilgili bulundugu sahada petrol aramak, inkisaf ettirmek, istihsal etmek, istihsal ettigi petrolü nakletmek ve her safhada satmak haklarini verir.
Isletmeciye, tek basina veya diger isletmecilerle birlikte talebi halinde sahalarin rezerv ve üretim durumu elverisli olmak ve ekonomik oldugu kabul edilmek ve bu Kanunun amacina ve belge ile ilgili diger hükümlerine uygun görülmek kaydiyla Bakanlar Kurulu karariyla belge de verilebilir.

MADDE 61-1- Bir isletme sahasi en çok 25 bin hektardir.
2- Bir bölgede bir hükmi sahis ayni zamanda mecmuu 150 bin hektari asmayan isletme sahalarina sahip olabilir.
3- Hiçbir hükmi sahis 1 ve 2. fikralarda yazili tahditleri dogrudan dogruya veya dolayisiyle bertaraf edecek sekilde diger bir hükmi sahis ile anlasamaz.
4- Bir isletme ruhsatnamesi 63 ve 64 üncü maddelerde gösterilen yollardan baska surette istenemez ve verilemez.

MADDE 62- Isletme sahalari simal-cenup ve sark-garp istikametlerindeki dogru hatlarla çevrilir. Sahalarin en ve boy nisbeti, diger sahalarla komsulugu ve birlesimi bakimindan, Nizamname hükümlerine uygun olmasi lazimdir.

MADDE 63-1- Arama sahasinda bir kesif yapmis bulunan ve arama ruhsatnamesi yürürlükte iken Nizamname hükümlerine uygun olarak isletme ruhsatnamesi talep eden bir arayiciya, arama sahasi dahilinde kendi seçtigi ve arama sahasinin yarisini asmayan herhangi bir veya müteaddit arazi parçasi için 61 ve 62.maddelerdeki tahditlere tabi olmak kaydiyle, arama ruhsatnamesinin verildigi tarihte cari bulunan sartlarla isletme ruhsatnamesi verilir. Arayici, talepnamesine ruhsatname harcinin ödendigini gösteren makbuzu da baglar.
2- Isletme ruhsatnamesinin verilmesiyle arama ruhsatnamesi nihayet bulur. Ancak, arama sahasinin arta kalan bölümü için hak sahibi tarafindan yeniden arama ruhsati talebinde bulunur ise, bu talep Petrol Isleri Genel Müdürlügünce Kanunun 53 üncü maddesinin 4 üncü fikrasi hükmü disinda degerlendirilebilir.
3- Arama sahasinin yarisini asmamak üzere isletme sahalarinin tayin ve tahdidinde riayet edilecek esaslar ve usuller Nizamname'de gösterilir.
4- Isletme ruhsatnamesi talep eden arayici, ruhsat talebine isletme sahasinin gelistirilmesi ve üretimi ile ilgili bir programi ekler. Genel Müdürlük bu programda petrol endüstrisinin gereklerine ve Türkiye ihtiyaçlarina uygun degisiklikler yapmasini isteyebilir.

MADDE 64-1- Üzerinde arama veya isletme hakki bulunmayan bir saha, isletme ruhsatnamesi mevzu olarak, Bakanlar Kurulu karariyla müzayedeye çikarilabilir.
Isletme ruhsatnamesi evvelce müzayedeye çikarilmis bulunan bir isletme sahasinin tamami veya bir kismi yine Bakanlar Kurulu karariyle müzayededen kaldirilabilir.
2- Müzayedeye çikarilan bir saha için, müzayede karari kaldirilmadikça, baska suretle arama ve isletme ruhsatnamesi verilemez.
3- 1.fikrada yazili müzayede, Nizamname hükümleri dahilinde Petrol Isleri Genel Müdürlügü tarafindan yapilir.
4- Bir sahanin müzayedeye çikarilmasi, en fazla teklifte bulunana verilmesi veya herhangi bir teklifin kabul edilmesini tazammum etmez.
5- Su kadarki, Petrol Isleri Genel Müdürlügü, müzayedeye çikarmadan önce, T.P.A.O.'na bu sahayi isletme ruhsatnamesi konusu olarak isteyip istemedigini, süre tayini suretiyle yazacagi bir yazi ile T.P.A.O.'dan sorar. T.P.A.O.'nin talebi halinde saha müzayedeye çikarilmaz ve isletme ruhsati konusu olarak T.P.A.O.'na verilir.

MADDE 65-1- Bir isletme ruhsatnamesinin süresi, yürürlüge girdigi tarihten itibaren 20 yildir.
2- Arama sahasindaki bir kesfi müteakip, inkisaf için arama ruhsatnamesi, 55. maddenin 4.fikrasi geregince temdid edilmis ise, temdid müddeti isletme ruhsatnamesinin müddetine mahsup olunur.
3- Vecibelerini tamamen yerine getirmis olan isletmecinin talebi üzerine, isletme ruhsatnamesi Genel Müdürlük tarafindan milli menfaatlere, teknik ve ekonomik esaslara uygunlugu tesbit ve teklif edilmek suretiyle ve toplami (10) ar yili geçmemek üzere iki defa Bakanlar Kurulu karariyla uzatilabilir.

MADDE 66-Isletmeci:
1- Hakkinin yürürlüge girdigi tarihten itibaren bir yil zarfinda, isletme sahasinin hudutlarini Nizamname'nin gerektirdigi tarzda ve münasip miktarda hudud noktalariyle isaretlemeye,
2- Isletme sahasinin tadil edilmesi halinde, bu tadilin tatbik mevkiine konuldugu tarihten itibaren 4 ay zarfinda isletme sahasinda degismis bulunan hududlarini münasip miktarda hudud noktalariyle 1. fikrada yazili oldugu veçhile isaretlemeye,
3- Isletme sahasinin hudud noktalarini muhafaza etmeye, mecburdur.

MADDE 67- Bir isletmeci, isletme sahasi kafi derecede inkisaf ettirilmemisse, isletme ruhsatnamesinin yürürlük tarihinden itibaren alti ay zarfinda bir inkisaf sondajina baslamaya ve o zamana kadar yapilandan daha genis ölçüde olmak üzere her petrollü araziyi hüsnüniyetle tayin ve inkisaf ettirmeye, bunlardan petrol istihsaline, bu petrolü için pazar aramaya ve onu satmaya mecburdur.

MADDE 68-1- Bir isletmeci, isletme ruhsatnamesinin alinmasindan baslayarak bir yil içinde isletme sahasindan ekonomik miktarda petrol istihsal etmedigi takdirde Genel Müdürlük kendisine ekonomik istihsal sartlarini da göz önünde tutarak 90 gün süre verir. Isletmeci bu süre içinde de ekonomik miktarda petrol istihsalinde bulunmazsa isletme hakki düser. (1)
2- Bir isletme sahasinda yapilan ekonomik miktarda petrol istihsali durdugu takdirde, Genel Müdürlük isletme ruhsatnamesinin ilk bir yili sona erdikten sonra en az 90 günlük bir süre vererek isletmeciden ekonomik miktarda petrol istihsaline yeniden baslamasini isteyebilir. Isletmeci, bu tebligata ragmen, mücbir sebep olmaksizin ekonomik miktarda petrol istihsaline baslamazsa, verilen süre sonunda isletme ruhsatnamesi düser.
Ancak, bu tebligat istihsalin durdugu tarihten itibaren 3 ay ve isletme sahasinda arama veya isletme sondajlari hüsnüniyetle yapilmakta ise 1 yil geçmeden icra edilemez.

MADDE 69- 1. Isletmeciler her isletme sahasi için bir Devlet hakki ödemekle mükelleftirler. Devlet hakki isletme sahasinin hektari basina yilda;
1 inci yil için 2250
2 inci yil için 3000
3 üncü yil için 3750
4 üncü yil için 4500
5 inci yil için 6000
6 inci ve müteakip yillar için 7500 Türk Lirasi'dir.
Bakanlar Kurulu, bu miktarlari on katina kadar artirabilir.
2- Arama sahasindaki bir kesif dolayisiyla isletmeci mükellefiyetlerine tabi bir arayicinin ödeyecegi Devlet hakki, arama sahasinin yarisi için, arayici sifatiyle ödemesi gereken Devlet hakkindan fazla olamaz.

BÖLÜM : 4
Ameliyatin Birlestirilmesi

MADDE 70- Isletme sahalari kismen veya tamamen ayni petrollü arazi içinde bulunan ve ameliyatlarini birlestirmekle israfin önlenecegi, istihsalin ve verimin artacagi veya istihsal maliyetinin azalacagi anlasilan isletmeciler, Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nün dermeyen edebilecegi makul sartlari kabul ettikleri takdirde, bu Genel Müdürlügün tasvibi ile ameliyatlarini birlestirebilirler. Isletmecilerin bu yoldaki talepleri kisa bir zamanda karara baglanir.

MADDE 71- Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce dermeyan olunan sartlara tabi olmak kaydiyle ameliyatlarini birlestiren isletmeciler, birlestirilmis petrollü arazinin verimli olarak isletilmesinin bütün icaplarina tevessül edebilirler. Ve müsterek istihsal için tek bir Devlet hissesi ödeyebilirler. Bu suretle birlesen isletmeciler birlesme haricinde kalan sahalari için normal olarak ödemekle mükellef bulunduklari Devlet hakkina ilaveten, birlestirilmis petrollü arazi üzerinden aralarinda tayin ve tesbit edecekleri nispetlerde Devlet hakki ödemekle mükelleftirler.

MADDE 72-2808 Sayili Kanun'la yürürlükten kaldirilmistir.

MADDE 73- Petrol Isleri Genel Müdürlügü tarafindan dermeyan olunmus sartlar ve yukaridaki maddelerde zikredilen hususlar müstesna olmak üzere birlestirme, isletmecilerin kendi sahalarinda ve bu sahalar üzerinde sahip olduklari haklarda ve vecibelerde degisikligi tazammun etmez.

BÖLÜM : 5
Arama ve Isletmeye Ait
Müsterek Hükümler

MADDE 74- Bir hükmü sahisla bunun hisselerinin % 25'inden fazlasina veya karinin baslica kismina dogrudan dogruya veya dolayisiyla sahip olan veya idaresinde karar verme, kontrol etme veya müdürlerini tayin eyleme selahiyetini haiz bulunan hükmi sahislarin ayni bölge dahilinde iktisap ettikleri arama sahalarinin adedi (8) den ve isletme sahalarinin yüzölçümlerinin mecmuu 150 bin hektardan fazla olamaz.

MADDE 75-1- Bir hükmi sahsin sahip bulundugu arama ve isletme sahalarinin adet ve yüzölçümü bu Kanun'la tesbit edilen azami miktarlari geçtigi taktirde Petrol Isleri Genel Müdürlügü, münasip bir mehil vererek, fazla sahalarin terkini bu hükmi sahistan ister.
2-Arayici ve isletmeci 1. fikra geregince yapilan tebligata riayet etmedigi taktirde Petrol Isleri Genel Müdürlügü, sahalari azami miktarlara irca edecek tarzda kisintilar yapar.

MADDE 76- Bir arayici veya isletmeci, kendi arama veya isletme sahalari dahilindeki veya civarindaki depolara giden toplama borulari ve yakit hatlari tesis edebilir.

MADDE 77- Bir arayici veya isletmeci yaptigi kesiften Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nü haberdar etmeye mecburdur. Ihbarin zamani ve sekli Nizamname'de gösterilir.

MADDE 78-1- Bir arayici veya isletmeci, arama veya isletme sahasindan istihsal edip depoladigi petrolün sekizde birini Devlet hissesi olarak ödemekle mükelleftir. Ancak;
a) Arama veya isletme sahasi ile ilgili olarak yapilan arama,inkisaf veya istihsal ameliyelerinde, veya,
b) Daha çabuk, daha verimli veya nihai olarak daha büyük istihsal yapmak maksadiyla, ayni veya diger bir hazne tabakasina sevk etmek suretiyle kendisi tarafindan kullanilan petrollerden Devlet hissesi ödemez.
2- Petrol müstahsilinin ödeyecegi Devlet hissesi nakden veya bu maddenin 3 ncü fikrasinda derpis edildigi veçhile aynen ödenebilir. Ve bu ödemelerin tutari kuyubasi fiyati üzerinden hesaplanir. 13 ncü maddenin 1 nci fikrasi mucibince petrol hakki sahibinden memleket ihtiyaçlarina mukabil temini talep edilen miktarlardan kendisi tarafindan aynen ödenen Devlet hissesi miktarlari tenzil edilir.
3 -a) Petrol Isleri Genel Müdürlügü, bir ödeme devresinin ilk ayi içinde, gelecek ödeme devresinde Devlet hissesinin tamamini veya bir kismini aynen almak istedigini müstahsile bildirir.
b) Bu taktirde müstahsil bu petrolü,kendi petrolünü muhafaza ettigi depolarda Hükümet teskilatina teslim eder.
c) Petrol Isleri Genel Müdürlügü, tesbit ettigi Devlet hissesi petrolün tamamini veya bir kismini müstahsilden kendi imkanlari mevcut oldugu taktirde depolarindan gayri bir yerde teslim etmesini isteyebilir. Ancak, bu teslimat, müstahsilin deposundaki teslimattan daha masrafli oldugu takdirde, ilave masraf Hükümetçe müstahsile ödenir.
4- Bir müstahsilden, Devlet hissesi olarak aynen alinan:
a) Gazi hiçbir suretle,
b) Mayi petrolü ise 30 günden fazla,
Depoda muhafaza etmesi istenemez.

MADDE 79-1- Arayici ve isletmecilerin ödemekle mükellef bulunduklari Devlet hakki ve hissesi kendi beyanlari üzerine tahakkuk ettirildikten sonra maddi delillere veya kanuni ölçülere dayanilarak tesbit olunan farklar üzerinden ikmalen Devlet hakki ve hissesi tarhiyati yapmaya Genel Müdürlük yetkili ve görevlidir.
Ikmal tarhiyatina karsi ilgililerin Bakan nezdinde yapacaklari itiraz, ihtilafli kismin tahsilini durdurur.
Bakan kararinin taraflara tebliginden sonra bu karar geregince tahsil edilecek miktar Isleri Genel Müdürlük'çe ilgiliye teblig olunur.
Ikmalen tarhedilen Devlet hakki ve hissesi yüzde yüz fazlasi ile alinir.
2- Devlet hakki ve hissesi, tahakkukun ilgili bulundugu takvim yilini takip eden yildan itibaren 5 yil içinde tarh ve teblig olunmadigi takdirde zaman asimina ugrar.
3- Nakden ödenecek Devlet hakki ve hissesi Genel Müdürlügün bulundugu yer vergi dairesine ödenir. Devlet hakki ve hissesinin beyan, tarh, tahakkuk, ödeme usul, sekil ve zamani ile ikmalen tarhiyata ait diger hususlar Nizamname'de gösterilir.

DÖRDÜNCÜ KISIM
Nakil, Tasfiye ve Diger
Ameliyeler

BÖLÜM : 1
Belge

MADDE 80- Belge; yapilabilmesi müsaade, arama ve isletme ruhsatnameleri istihsaline mütevakkif bulunan ameliyeler müstesna olmak ve münhasiran belgede belirtilen isleri yapmak üzere sahibine bu kanun hükümleri dairesinde faaliyette bulunmak hakkini verir.
Belge süresi azami 30 yildir. Bu süre Bakanlar Kurulu karari ile daha 10 yil kadar uzatilabilir.

MADDE 81- Petrol Isleri Genel Müdürlügü, belge istihsali için yapilacak müracaatin:
1- Mevki-i muameleye konmus bulunan diger bir müracaatla tedahül etmemesi,
2- Evvelce verilmis ve müracaat tarihinde yürürlükte bulunan bir belge ile tedahül etmemesi,
3- Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce bu Kanun'un maksadina aykiri görülmemesi, halinde, müracaatin alindigi tarihten itibaren 90 gün içinde bu Kanun'un maksadina uygun olarak tesbit edecegi sartlarla istenilen belgeyi verir.

MADDE 82-1- Iki veya daha fazla müracaat veya bir müracaatla bir belge veya bir arama veya isletme ruhsatnamesi:
a) Ayni arazinin bir kisminin veya tamaminin münhasiran veya birbirleriyle telif olunmayacak sekilde istimalini tazammum ediyorsa;
b) Ayni ihtiyaci teminen matuf ayni hizmeti istihdaf ediyorsa;
c) Boru hatlari güzergahlari birbirine tedahül ediyorsa;
Ihtilafli sayilarak bu Kanun'un ihtilaflarin halline ait hükümleri dairesinde muameleye tabi tutulabilecegi gibi, icabinda ihtilaflarin halline mütedair Kanun Hükümlerinin tatbiki cihetine gidilmeden, belge iktisabi için yapilan bir talebin kabul veya reddinde gözönünde tutulmasi gereken kistaslara göre bir karar da verilebilir.
2- Bir petrol hakki sahibi tarafindan, petrolünü gerektigi sekilde nakletmemesinden dolayi, belgeyi haiz bir boru hatti sahibi aleyhine vaki müracaat, keza ihtilafi addolunarak 1 nci fikra uyarinca muameleye tabi tutulur.

BÖLÜM : 2
Boru Hattiyla ve Diger
Vasitalarla Nakliyat

MADDE 83-1- Esas gayesi, hariçte istihsal veya tasfiye edilmis petrolü boru hatti ile bir baska memlekete müteveccih olarak Türkiye üzerinden, tasfiye veya diger ameliyelere tabi tutulmaksizin (bu neviden nakliyat yapilmasi mutad olan temizleme ve diger muameleler hariç ) nakletmek olan petrol ameliyatina uygulanacak hukuki rejim Bakanlar Kurulu tarafindan tesbit olunur.
2- Petrolünü nakletmek üzere tesis ettigi boru hattini tam kapasitede çalistirmak ihtiyacinda bulunmayan bir tasiyici, diger bir petrol hakki sahibi tarafindan yapilan nakil teklifini, asagidaki sartlara uygun oldugu takdirde boru hattinin siasi dahilinde ve taliplerin nakledilecek petrol miktarlarinin nisbetine göre kabul eder:
a) Tasinmasi teklif edilen petrolün nev'i ile diger fiziki evsafinin tasiyicinin tasimakta bulundugu petrolünkine uygun olmasi,
b) Tasinmasi teklif edilen miktarin makul bir asgari hadde bulunmasi,
c) Nakledilecek petrol için makul ve munsif bir nakil ücretinin teklif olunmasi,
d) Teklif sahibi tarafindan Nizamname hükümlerindeki diger tahdidatin kabul edilmesi.

MADDE 84-1- Boru hatti ve diger vasitalarla petrol nakleden bir tasiyici, nakliyata baslamadan evvel, Nizamname hükümleri dairesinde nakliyata ait ücret ve diger sartlari tesbit eden bir tarifeyi Petrol Isleri Genel Müdürlügü'ne verir.
2- Petrol Isleri Genel Müdürlügü, bu tarifeyi, aldigi tarihten itibaren 60 gün zarfinda kabul veya reddeder.
3- Derpis edilen nakil ücreti petrolü tasitan ile, tasiyici için munsif ve makul olmadikça tarife tasvib edilemez. Tarife tasiyiciya, yipranma, faiz ve amortisman paylarini havi nakliye masraflarina ilaveten, nakliye ameliyesinin ifa edilebilmesi için gerekli sermaye mevcutlari esasina dahil kiymetler ile nakliye ameliyesinde fiilen kullanilan nakdi fonlar ve bunlara mütedair haklar üzerinden makul bir kar temin edecektir.
4- Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nün muvafakati veya talimati veyahut fevkalade hal bulunmadikça, tarife tasdik edilinceye kadar, baskalari için petrol nakli deruhte edilemez.

BÖLÜM : 3
Hüsnüniyet

MADDE 85-1- Faaliyeti için lüzumlu belgeyi alan bir petrol hakki sahibi, ameliyatini hüsnüniyetle sevk ve idare etmekle mükelleftir.
2- 6987 Sayili Kanun'la kaldirilmistir.
3- 6987 Sayili Kanun'la kaldirilmistir.

BESINCI KISIM
Petrol Ameliyatina Müteallik
Diger Haklar ve Vecibeler

BÖLÜM : 1
Satih ve Su Haklari

MADDE 86-1- Bir müsaade, arama veya isletme ruhsatnamesi veya belge,taalluk ettigi arazinin malik veya zilyedine veya bu arazinin petrolden gayri ihtiva ettigi madenlere ait haklarla bunlar üzerinde tesis edilmis veya edilecek diger haklari ihlal etmez.
2- Petrol hakki sahibi, petrol ameliyeleri dolayisiyla kullanma hakkinin taalluk ettigi gayrimenkule veya bunun üzerindeki tesisler ve civarindaki gayrimenkul veya tesislere yaptigi zarari, kusur olup olmamasina veya yapilan zararin önceden tahmini mümkün bulunup bulunmamasina bakilmaksizin, tam olarak tazmin etmekle mükelleftir.
Bundan dogan tazminat alacaklari haksiz fiiller hakkindaki zaman asimina tabidir.

MADDE 87-1- Bir petrol hakki sahibi; arama, isletme veya belge sahasinda veya civarinda petrol ameliyati için lüzumlu olan arazinin kullanma hakkini, arazi özel mülkiyet konusu ise anlasma veya kamulastirma yolu ile; arazi sahipsiz ise ruhsatnamesine veya belgeye kaydedilmek suretiyle iktisap edebilir.
Anlasmaya dayanan kullanma hakki 3 yildan fazla sürdügü takdirde özel mülkiyet konusu arazinin maliki de petrol hakki sahibinden bu arazinin kamulastirilmasini isteyebilir.
Ancak,diger kanunlarda aksine bir hüküm bulunmadigi takdirde, petrol hakki sahibi özel mülkiyet konusu arazinin sahibi ile anlasmak suretiyle mülkiyetini de iktisab edebilir.
2-a) Kamulastirma karari talep üzerine Genel Müdürlükçe verilir. Bu, Kamu yararina iliskin bir karar hükmünde olup müteakip islemler istimlak Kanunu hükümleri dairesinde cereyan eder.
b) Istimlak edilen arazinin mülkiyeti Hazine'ye kullanma hakki istimlak bedelini ödeyen petrol hakki sahibine ait olur.
3- Bu madde hükümleri dairesinde elde edilen kullanma haklari arama ve isletme ruhsatnamesi veya belgenin bir cüz'ü olup, bunlarin mer'iyet müddetlerince devam eder.

MADDE 88- Arayici, isletmeci veya belge sahibi; arama, isletme veya belge sahasi içindeki ve civarindaki arazide, üzerindeki kullanma hakkini iktisap ve diger kanunlarin hükümlerine riayet etmek sartlari ile:
1- Sondaj veya sair suretlerde su aramak ve bulunan sulari kullanmak,
2- Mevcut diger sularin ameliyeleri için lüzumlu miktarini baskalarinin bu su üzerindeki haklarina halel getirmemek kaydiyle kullanmak,
Hak ve selahiyetlerini haizdir.

BÖLÜM : 2
Terk ve Sahaya Ilave

MADDE 89-1- Bir petrol hakki sahibi, arama ruhsatnamesini bir ay evvelden, diger petrol haklarini üç ay evvelden Petrol Isleri Genel Müdürlügü'ne haber vermek sartiyle terkedebilir. Bu takdirde, arama veya isletme ruhsatnamesinden veya belgeden dogan haklar, ihbar mektubunda bildirilen tarihte sona erer. Petrol hakki sahibinin bu tarihe kadar olan vecibelerini ifa ettikten sonra her türlü mükellefiyeti de nihayet bulur.
2- Bir petrol hakki sahibi, arama, isletme veya belge sahasinin bir kismini terkedebilir. Bu takdirde yukaridaki hükümler ancak terkedilen saha nisbetinde tatbik olunur.

MADDE 90- Petrol Isleri Genel Müdürlügü petrol hakki sahibinin talebi üzerine, bu Kanun'un saha adedi ve yüzölçümü bakimindan koydugu tahdidata tabi olmak kaydiyle, arama ve isletme sahalarina ilaveler yapabilir.

BÖLÜM : 3
Tesislerin Kaldirilmasi

MADDE 91-1- Müsaade, arama veya isletme ruhsatnamesi veya belgenin terk veya feshedilmesi, müddetlerinin nihayetlenmesi veya sair suretlerle arazi üzerindeki kullanma hakki sona erdigi takdirde, petrol hakki sahibi, araziyi ve üzerinde bulunan her seyi Nizamname ile tesbit edilen sekle ifrag ettikten sonra terkeder.
2- Aksi takdirde Petrol Isleri Genel Müdürlügü masrafi petrol hakki sahibine ait olmak üzere araziyi bu sekle sokar.

MADDE 92- Petrol hakki sahibi; arama, isletme veya belge sahasinda yahut kullanma hakkina sahip oldugu arazide kurdugu veya bulundurdugu tesislerle bunlarin mütemmim cüzlerini ve tesislerin teferruati sayilsin veya sayilmasin diger bütün menkul mallarini, asagidaki maddelerin hükümleri sakli kalmak kaydiyle her zaman kaldirabilir.

MADDE 93- Petrol hakki sahibi tarafindan 92 nci maddede yazili bulunan ve kullanma hakkini sona ermesi tarihinden itibaren 90 gün içinde bu hakkin taalluk ettigi araziden kaldirilmayan herhangi bir malin mülkiyeti, arazi sahibine intikal eder.

MADDE 94-1-a) Sona eren kullanma hakkinin taalluk ettigi arazide bir petrol hakki sahibi tarafindan vücuda getirilmis bina ve diger sabit tesisler;
b) Petrol hakki sahibi tarafindan açilan veya tesis edilen ve fakat olduklari yerde kullanilmayan veya Türkiye'de kullanilmak istenmeyen herhangi bir sondaj veya su kuyusundaki muhafaza borulari ve tanklar, toplama borulari, yakit hatlari veya petrol boru hatlari Petrol Isleri Genel Müdürlügü tarafindan satin alinabilir.
2- Yukaridaki fikralarda yazili tesisat ve mallarin petrol hakki sahibi tarafindan kaldirilabilmesi, evvela Petrol Isleri Genel Müdürlügü'ne bunlari satin alip almayacagini bildirebilmesi için en asagi 30 günlük bir mehil verilmesi ve Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nün de bu mallari satin alacagini verilen mehil içinde petrol hakki sahibine teblig etmemis olmasi taktirinde mümkündür.
3- Bu madde geregince Genel Müdürlügün satin almak istedigi bilcümle tesisat ve mallarin bedeli, anlasma yolu ile tesbit edilmedigi takdirde, talep üzerine mahalli asliye mahkemesince tayin olunur.

ALTINCI KISIM
Vergilendirme

MADDE 95-1- Petrol hakki sahibinin yürürlükte bulunan bütün ergi, resim ve harç kanunlari ile Vergi Usul Kanunu hükümlerine, bunlarin ek ve tadillerine ve bunlarin yerine kaim olacak kanunlara tabidir. Su kadar ki, bunlarin safi kazançlari üzerinden ödemekle mükellef bulunduklari vergiler ve hissedarlari adina yapmalari gereken gelir vergileri tevkifati toplami % 55'i geçemez.
2- Esas faaliyetleri bu Kanun'a göre petrol ameliyati olan iki veya daha fazla petrol hakki sahibi, aralarinda bir istirak teessüs etmis olsa bile ayri ayri vergiye tabi olurlar.
3- Bu Kanun'da yazili petrol ameliyeleri ile birlikte umumi hükümlere bagli diger faaliyetlerde bulunan petrol hakki sahipleri; petrol ameliyelerine müteallik faaliyetleri için ayri sermaye tahsis eder, bu mahiyetteki muamelelerini tefrik etmek üzere ayri kayit ve muhasebe tutar ve petrol ameliyelerinin netice hesaplarini diger faaliyetlerin netice hesaplarina karistirmaksizin ayri bir beyanname ile bildirirler. Petrol ameliyelerinden mütevellit neticeler müstakil olarak vergilendirilir.

MADDE 96- 5422 Sayili Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 12.maddesinin 1 nci fikrasindaki istisna ile ilgili hükümler petrol ve petrol mahsullerinden elde edilen gelir ve kazanca uygulanamaz.

MADDE 97-1- 5422 Sayili Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 14. maddesi geregince kurum kazancinin tesbitinde mükellefler tarafindan hasilattan indirilebilecek giderlerden baska petrol hakki sahipleri asagidaki indirimleri de yapabilirler:
a) Petrol hakki sahibi kurumlarin, Petrol Kanunu'nun 56.maddesinde degisiklik yapan bu Kanun'un 25.maddesinde belirtilen mahsup isleminden sonra, varsa, ödedikleri Devlet hakki ve hisseleri,
b) Petrol hakki sahibi kurumlarin ellerindeki sahanin terk edilmesi geregi olarak terk ettikleri ekonomik degerlerin henüz itfa edilmemis bakiye degerleri,
c) Petrol hakki sahibi kurumlarin aktiflestirmedikleri arama giderleri, sondaj fer'i giderleri ve ekonomik miktarda verimi olmayan kuyularin açilma giderleri,
d) Tükenme paylari.
2- Tükenme payi petrol hakki sahibinin sermaye hesabina alarak aktiflestirdigi arama giderleri, sondaj fer'i giderleri ve ekonomik miktarda verimi olmayan kuyularin açilma giderleri toplamindan ibaret olup, Vergi Usul Kanunu'nun 316 nci maddesi hükmüne kiyasla her saha için ayri ayri olmak üzere, Maliye Bakanligi ile Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce müstereken belli edilecek nisbetler üzerinden itfa edilir. Ancak, sahanin petrol istihsalinden baska bir maksada tahsis edilmis bulunan kisminin maliyet ve kiymeti ile petrol ameliyesinin sona erdigi tarihte bu sahanin petrol hakki sahibi bakimindan haiz oldugu bakiye deger tükenme payindan indirilir.

MADDE 98- Petrol hakki sahibi kurumlarin ekonomik degerleri Vergi Usul Kanunu'nda yer alan degerleme hükümlerine göre degerlendirmekle beraber, bu kurumlarin aktiflestirdikleri ve bu Kanun'la tarifleri ve esaslari belirtilen arama giderleri, sondaj fer'i giderleri ve ekonomik miktarda verimi olmayan kuyularin açilma giderleri kayitli degerleri üzerinden degerlenir.
Bu degerler bu isler için yapilan gerçek giderlerden fazla olamaz.
Bu giderlerin aktiflestirilmesi ihtiyaridir. Tercih hakki bu gruba dahil masraflarin yapildigi ilk döneme ait vergi beyannamesinde kullanilir.

MADDE 99- Petrol hakki sahibi tarafindan aktiflestirilen arama giderleri, sondaj fer'i giderleri ve ekonomik miktarda verimi olmayan kuyularin açilma giderlerinden ekonomik degerin maliyeti ile bu ekonomik degerin elde edilmesi ve üzerindeki tesisatin kurulmasi ile ilgili masraflar amortisman yolu ile, digerleri ise rezerv durumu dikkate alinarak Maliye Bakanliginca tesbit olunacak esaslara göre itfa olunur.

MADDE 100- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 101- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 102- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 103- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 104- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 105- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 106- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 107- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 108- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 109- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 110- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 111- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

YEDINCI KISIM
Ithalat Ihracat ve TransferleR

BÖLÜM : 1
Ithalat, Ihracat ve Transferler

MADDE 112-1- Bir petrol hakki sahibi bizzat veya bir temsilci veya Genel Müdürlükçe kabul edilmis bir müteahhidi vasitasiyla kendi adina Türkiye'deki petrol ameliyesi için idari faaliyetleri ile bina tesislerinin ve teçhizatlarinin insasi, kurulmasi ve isletmesine ait malzemeler hariç olmak üzere Genel Müdürlükçe lüzumlu görülen malzemeyi, akaryakiti ve kara, deniz, hava nakil vasitalarini münhasiran bu ameliyelerde kullanilmak kaydiyla, gümrük ve diger ithal vergi ve resimlerden muaf olarak ithal edebilir. Ancak, Bakanlar Kurulu, Türkiye'de istihsal veya imal edilen ve evsafi, mevcudu ve emre amade miktari bakimindan ithal edilen benzer maddelerle kiyasi kabil bulunan maddelerin isimlerini içeren, ayrintili bir liste nesrederek bu listede gümrükten muaf olarak ithal edilmekte olan maddelerden hangilerinin gümrük vergisine ve diger ithal vergisi ve resimlerine tabi tutulacagini tayin ve tesbit edebilir. Bu liste ülkenin sanayideki gelismesine paralel olarak degistirilebilir. Listeler yayimlandigi tarihte yürürlüge girer. Ancak, listenin yayimlandigi tarihten önce Genel Müdürlüge verilmis dilekçeler ile ithali istenilen maddeler bu Genel Müdürlükçe gerekliligi onaylanmak kaydiyla, listenin yürürlüge girdigi tarihten itibaren bir yil içinde ithal edildikleri takdirde, muafiyetten faydalanirlar.
Bu fikrada öngörülen istisna ve muafliklardan faydalanma süresi 2020 takvim yili sonuna kadardir.
2- Petrol hakki sahibi; hakki yürürlükte bulundugu müddetçe kendi petrol ameliyati için lüzumlu olan ve yerli kaynaklardan temini mümkün bulunmayan ham petrolü, piyasa fiyati üzerinden Gümrük ve diger ithal vergi ve resimlerinden muaf olarak ithal edebilir.
Bakanlar Kurulu, ithal edilen ham petrolün piyasa fiyatini serbest rekabet emsal fiyatlarini gözönünde bulundurarak tesbite yetkilidir.
3- Yukaridaki fikralar geregince taninan gümrük ve diger ithal vergi ve resimleri muafiyeti, bu malzemenin bir petrol hakki sahibinden petrol ameliyesinde kullanilmak üzere baska bir petrol hakki sahibine Genel Müdürlügün müsaadesi ile devri halinde de devam eder.
4- Ikinci fikra mucibince ithal edilen petrolden imal edilen petrol ürünleri ile petrol ameliyatinda kullanilmak üzere baska bir petrol hakki sahibine devredilen malzemeler hariç, gümrük ve diger ithal vergi ve resimlerinden muaf olarak ithal edilmis olan malzeme, dogrudan dogruya veya petrol ameliyati sayilmayan bir faaliyet yolu ile Türkiye dahilinde kullanilmak veya satilmak üzere devredildigi takdirde, devir tarihinde yürürlükte bulunan Gümrük Kanunu ve tarife cetvellerindeki hüküm ve sartlar dahilinde gümrük ve diger ithal vergi ve resimlerine tabi tutulur. Su kadar ki, petrol ameliyesi yönünden ise yaramayan malzeme için Genel Müdürlügün teklifi üzerine Maliye ve Gümrük ve Tekel Bakanliklarinin tasvibi suretiyle bu hükme bir istisna taninabilir.
5- 2 nci fikra mucibince ithal olunan petrolden imal edilen petrol mahsulleri,dogrudan dogruya veya petrol ameliyati sayilmayan bir faaliyet yoluyla, Türkiye dahilinde kullanilmak veya satilmak üzere devredildigi takdirde, devir tarihinde yürürlükte bulunan Gümrük Kanunu ve tarife cetvellerindeki hüküm ve sartlar dahilinde gümrük ve diger ithal vergi ve resimlerine tabi tutulur.
Ancak, bu petrol mahsulleri Gider Vergisiyle ithalat ve dahili imalatin her ikisine samil buna mümasil vergilerin tatbikatinda münhasiran dahili imalat sayilir.

MADDE 113- Malzemenin, 94 ncu maddede derpis edildigi sekilde Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce satin alinma hali müstesna, bir petrol hakki sahibi, ithal etmis bulundugu malzemeyi ihraç vergi ve resimlerinden muaf olarak ihraç edebilir.

MADDE 114- Petrol hakki sahibi, 13 üncü maddenin 1 inci fikrasi mucibince ihraç hakkina sahip oldugu petrol ile bu petrolden imal edildigi petrol mahsullerini her türlü ihraç vergi ve resimlerinden muaf olarak ihraç edebilir.Ihraç edilen ham petrol, tabii gaz ve petrol mahsullerinin ihraç fiyatlari bunlarin serbest rekabet emsal fiyatlari ile degerlendirilerek Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce tesbit edilir.
Bu fiyatlar, Bakan onayi ile yürürlüge girer. Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce degerlendirmede, tabii gazin kalori esdegeri yönünden ham petrol ihraç fiyatina bagliligi ve alici piyasasina yakinligi esas alinir.

BÖLÜM : 2
Transferler

MADDE 115-1- Bir petrol hakki sahibi Maliye Bakanligi'na ve Genel Müdürlüge müracaatla, ödenmesi gereken fakat henüz ödenmemis bulunan her türlü vergi, resim, harç, Devlet haklari ve Devlet hisselerinin ödenmesi için gereken meblagi hariç tutmak sartiyle:
a) Türkiye'de petrol ameliyelerinden baska kaynaklardan elde ettigi nakdi fonlarla buna ait haklarin bu Kanun'a ve Vergi Usul Kanunu'na göre tesbit edilecek sermaye mevcutlari esasindan ibaret degerini asan kismi hariç olmak üzere nakdi fonlarla buna müteallik haklarini.
b) Türkiye'de petrol ameliyelerinden baska kaynaklardan elde ettigi kismi hariç birakmak suretiyle sermaye mevcutlari esasina dahil diger kiymetleri nakden veya aynen,
Vergiden muaf olarak harice transfer edebilir.
Su kadar ki, ayin olarak gelen sermaye yine aynen çikarilacak durumda ise ayin olarak çikarilir. Ekonomik degerin yurt içinde satis veya devrinden dogan lehte farklar blokedir. Bedel yurt disinda alinmissa fark döviz olarak Türkiye'ye getirilip bloke hesaba alinir. Yurda giren ve çikan ayinlarin evsafa uygunluk ve müsaade konusu mallar olup olmadigi, gerektiginde, Maliye Bakanligi ve Genel Müdürlük eksperlerince denetlenebilir.
2- Bir petrol hakki sahibi, Maliye Bakani'nin müsaadesi ile petrol ameliyelerinden baska kaynaklardan elde edilmis ekonomik degerleri harice transfer ederek bunlarin karsiliginda, Türkiye'deki petrol ameliyelerinde kullanilmak üzere hariçten nakit, hizmet, malzeme veya diger bir ekonomik deger getirebilir.
Bu suretle harice transferine müsaade edilen ekonomik degerler karsiliginda hariçten temin edilen nakit, hizmet, malzeme veya diger ekonomik degerler petrol hakki sahibince Türkiye'de petrol ameliyelerinden baska kaynaklardan elde edilmis sayilir.
3- Petrol hakki sahipleri ithal edilmis müseccel sermayelerine mahsuben her zaman, ithal edilmis sermayelerini asan transfer edilecek net kiymetlerin transferi için ise ancak Kurumlar Vergisi Beyannamesi'nin verilme müddeti zarfinda her beyannamenin verilmesini takiben transfer talebinde bulunabilirler.
Müddetinde yapilmayan transfer talepleri ancak gelecek Kurumlar Vergisi Beyannamesi süresi içinde yapilabilir.
4- a) Petrol hakki sahibi bu Kanun'un 13 üncü maddesinin 1 inci fikrasina göre ihracina izin verilen petrolden sagladigi dövizi, yurt disinda muhafaza edebilir.
Ihracina izin verilen petrolden saglanan dövizin ihraç tarihindeki kur üzerinden Türk lirasi karsiligi petrol hakki sahibinin kanuni defterlerine hasilat olarak kaydedilir.
b) Yurt disinda muhafaza edilen döviz tutari;
(1) Petrol hakki sahibi tarafindan Türkiye'ye ithal edilmis müseccel sermaye ile ithal edilmis sermayeyi asan transfer edebilecek net kiymetlerin transferlerinde mahsup edilir.
(2) Petrol hakki sahibince, Petrol Kanunu çerçevesinde Türkiye'deki kendi petrol ameliyesi için gerekli her türlü dövizli ödemelerde kullanilabilir. Ancak, bu ödemeler Türkiye'ye ithal edilmis sermaye sayilmaz.
(3) Yurt disinda muhafaza edilen dövizin Türk lirasi karsiligi bu Kanun'un transfer hükümleri uygulamasinda nakdi fon olarak degerlendirilir.
Yurt disinda muhafaza edilen dövizin, gerek ithal edilmis sermayeye gerekse ithal edilmis sermayeyi asan transfer edilebilecek net kiymetlere mahsubunda bu Kanun'un 116 nci maddesinin 3 üncü fikrasinda belirtilen döviz kurlarina iliskin esaslar uygulanir.
c) Petrol hakki sahibi her yil Haziran ayi sonu itibariyle (b) bendindeki mahsup ve kullanma islemleri disinda kalan döviz tutari üzerinden mutabakat saglayarak bakiyeyi T.C.Merkez Bankasinda açilacak özel döviz hesabina aktarir. Petrol hakki sahibi bu hesapta biriken dövizin (b) bendinde belirtilen maksatlar için ve anilan bentte yer alan esaslar dahilinde kullanilmasini talep edebilir.
d) Bu hükümler, petrol hakki sahibi Türk sermaye sirketlerinin yabanci ortakliklarla müstereken yapacagi aramalarda kesfedilecek sahalardan üretilecek petrolden yabanci ortakligin payina düsen bölüm için de geçerlidir.
e) Türk sermaye sirketlerinin bu fikra hükümleri geregince yurt disinda muhafaza edebilecegi dövize iliskin miktar ve esaslar Bakanlar Kurulunca belirlenir.

MADDE 116-1- Petrol ameliyelerinde kullanilmak üzere Türkiye'ye ithal edilmis olan nakdi fonlar ve buna müteallik haklarla sermaye mevcutlari esasinin bir cüz'ünü teskil eden malzeme veya diger ekonomik kiymetlerin degeri, ithalatin yapildigi dövize göre Türk parasinin ithal tarihinde cari resmi kambiyo kuru üzerinden tesbit edilir.
Kiymet tayin ve tesbiti, Maliye Bakanligi ile müstereken Genel Müdürlükçe yapilir.
2- Evvelce ithal edilmis malzeme veya sermaye mevcutlari esasinin bir cüz'ünü teskil eden diger mevcudati da ihtiva etmek üzere madde 115/1'de münderiç nakdi fonlar ve buna müteallik haklar dahil iktisadi kiymetlerin harice transferleri için müracaat yapildigi zaman bu hususda gereken transfer hakkinin, transfer edilecek dövizin cins ve miktarinin,kaabil-i tatbik olan hallerde malzeme veya sermaye mevcutlari esasinin bir cüz'ünü teskil eden mevcudatin ithal edilenlerle ayni olduklarinin tevsiki, Maliye Bakanligi ile müstereken Petrol Isleri Genel Müdürlügü'nce ifa edilecektir.
3- Bu suretle yapilacak tevsik muameleleri üzerine Maliye Bakanligi ile Genel Müdürlük tarafindan dövizin cinsi hakkinda verilecek kararda; petrol hakki sahibinin ve transfer edilecek ekonomik kiymetlerin degerinin hangi memlekete mensup olduklari hususu ile diger ilgili hususlarin yazilmasi sarttir.
Hilafina delil bulunmadikça, nakdi fonlar ile buna müteallik haklar da dahil olmak üzere transfer edilecek ekonomik kiymetlerin degeri, karsiliginda elde edildikleri kiymetlerin memlekete ithal tarihlerindeki siraya göre transfere tabi tutulur.
Yukaridaki esaslara göre degeri tesbit edilmis nakdi fonlar ve buna müteallik haklarla sermaye mevcutlari esasinin bir cüz'ünü teskil eden diger ekonomik kiymetlerin transferi,
İthal tarihinde cari olan resmi kambiyo kuru üzerinden yapilir. Bunlarin disinda kalanlar transfer tarihinde cari olan kambiyo kuruna tabidir. Ancak yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapilan özellestirme uygulamalari nedeniyle ithal edilecek yabanci sermaye, bu Kanunla düzenlenen kur garantili transfer ile ilgilendirilmez.

MADDE 117-1- Maliye Bakanligi, 115 nci maddenin 1 nci fikrasina göre vuku bulacak transfer taleplerini Petrol Isleri Genel Müdürlügü ile müstereken ve ayni maddenin 2 nci fikrasi mucibince vuku bulacak transfer talebini de müstakilen tetkikten sonra 115 inci maddeye uygun olan talepler için gerekli müsaadeyi verir ve yukaridaki maddelere tevfikan lüzumlu dövizi tahsis eder.
2- 1702 Sayili Kanun'un 55.maddesi ile kaldirilmistir.

MADDE 118- Türk parasinin kiymetini koruma hakkindaki kanunlar ve bu kanunlarin ek ve tadilleri ile bunlara istinaden çikarilan karar ve tebligler,bu Kanun hükümleri sakli kalmak üzere, petrol hakki sahiplerine de uygulanir.

SEKIZINCI KISIM
Hususi Hükümler

BÖLÜM : 1
Personel Egitimi

MADDE 119- Bir petrol hakki sahipleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanligi ve Içisleri Bakanliginin görüsü alinarak, Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanliginca verilen izinle yabanci idari ve mesleki personel ile uzman personel çalistirilabilir. (4) (4817 sayili Kanunla 06.03.2003 te degistirilerek, 06.09.2003 tarihinde yürürlüge girmistir.)

MADDE 120-1- Isletmeciler belge sahipleri, istihdam ettikleri yabanci sahislar sayisinin yüzde 25'inden asagi sayida olmamak üzere Türk vatandaslarinin (Devlet memurlari hariç) petrol ameliyelerinin her safhasinda ihtisas kazanmalarini saglamak için yabanci memleketlerde veya Genel Müdürlükçe uygun görüldügü oranda Türkiye'deki ilmi ve mesleki kurum ve isletmelerde egitim ve staj görmelerini, masraflarini üzerlerine almak suretiyle, temin ederler.
2- Ihtisas yapacak kimseleri ve bunlarin gönderilecegi yerleri petrol hakki sahibiyle Petrol Isleri Genel Müdürlügü tesbit eder.
3- Bu suretle egitim ve staj görenler masraflarini üzerlerine alan petrol hakki sahiplerine karsi mecburi hizmet veya is mükellefiyeti ile bagli degildirler.

BÖLÜM: 2
Kamu Iktisadi Tesebbüslerinin
Yapacaklari Petrol Ameliyeleri

MADDE 121- Petrol hakki sahibi Türkiye Petrolleri Anonim Ortakligi, bu Kanun'un 56 nci maddesinde öngörülen mükellefiyete tabi degildir.

BÖLÜM: 3
Mücbir Sebepler

MADDE 122- Tabii afetler, harp, isyan ve diger mücbir sebepler petrol ameliyatina tesirleri nisbetinde petrol hakki sahibinin hak ve vecibelerini talik eder ve bu hak ve vecibelerinde tabi oldugu müddetler mücbir sebebin devami müddetine müsavi miktarda uzatilir.

DOKUZUNCU KISIM
Cezai Hükümler

MADDE 123-1- Bu Kanuna göre memnu sayilan fiil, daha agir cezayi istilzam etmedigi taktirde, bu kisim hükümlerine göre cezalandirilir.
2- Bu kisim hükümlerinin tatbiki, petrol hakki sahibi hakkinda bu Kanunun diger hükümlerinin tatbikine mani teskil etmez.

MADDE 124-1- Müsaade istihsal etmeden jeolojik istiksaf yapanlar 5.000 Liradan 10.000 Liraya kadar hafif para cezasi ile cezalandirilirlar.
2- Arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi veya belge almaksizin jeolojik istiksaftan gayri petrol ameliyelerini yapanlar 5.000 Liradan 25.000 Liraya kadar agir para cezasi veya bir aydan alti aya kadar hapis cezasi veya her ikisi ile birlikte cezalandirilirlar.
3- Türk ilim ve arastirma müesseseleri tarafindan jeolojik tetkikler yapmak hususunda selahiyet verilen sahislara bu madde hükümleri tatbik olunmaz.

MADDE 125-1- Bu Kanun'a göre israf veya tehlikeli fiilleri yapanlara; bu fiilleri, tesbit olunacak bir sekilde durdurmalari için Genel Müdürlük tarafindan emir verilir. Bu sürenin sonunda israf veya tehlikeli fiil devam ederse, devam ettigi her gün için failleri 5.000 Lira agir para cezasi ile cezalandirilirlar.
2- Yukarida yazili fiillerden dolayi önemli ve tamiri kaabil olmayan bir hasar meydana gelmisse, failleri hakkinda bir aydan alti aya kadar hapis cezasi veya fiilin devam ettigi her gün için 5.000 Liradan asagi olmamak üzere agir para cezasi veya her ikisine birden hükmolunur.

MADDE 126- Bu Kanun'un verdigi bir hakkin kullanilmasina yahut bir vazifenin ifasina bilerek ve haksiz olarak müdahale eden veya mani olanlar 500 Liraya kadar agir para cezasi veya bir aya kadar hafif hapis veya bu cezalarin her ikisi ile birlikte cezalandirilirlar.

MADDE 127- Bu Kanun'a göre yapilan müracaatlarda ve muamelelerde bilerek hilaf-i hakikat beyanda bulunanlar 500 Liradan 2.000 Liraya kadar agir para cezasi ile veya bir aydan alti aya kadar hapis cezasi ile yahut bu cezalarin her ikisi ile birlikte cezalandirilirlar.

ONUNCU KISIM
Idari Tedbirler

MADDE 128- Petrol Isleri Genel Müdürlügü, bir petrol ameliyatinda veya bu ameliyatla ilgili olarak israf veya tehlikeli bir fiil yapildigi neticesine vardigi takdirde,israf veya tehlikeli fiili yapana münasip bir mehil vermek suretiyle bunu durdurmasini ve vaki hasari tamir ve tashih etmesini ihtar eder. Eger bu müddet zarfinda ihtar edilen husus yerine getirilmezse, Petrol Isleri Genel Müdürlügü, masrafi petrol hakki sahibine ait olmak üzere, israf ve tehlikeyi önleyici tedbiri alir ve hasari tamir ve tashih ettirir.

MADDE 129- Petrol Isleri Genel Müdürlügü, bir petrol ameliyatinda veya bu ameliyatla ilgili olarak mühim ve tamiri mümkün olmayan bir hasara sebebiyet veren veya vermesi muhtemel olan israf veya tehlikeli bir fiil yapildigi neticesine vardigi takdirde, masrafi israf veya tehlikeli fiili yapana ait olmak üzere, arizayi gidermek için lüzumlu gördügü kuyulara ve bilcümle tesislere vaziyet edebilecegi gibi, ameliyati durdurmak da dahil olmak üzere her türlü tedbiri alabilir.

MADDE 130- Bu Kanun'a göre yaptigi bir müracaatta veya muamelede bilerek hilaf-i hakikat beyanda bulunmaktan dolayi salahiyetli mahkeme tarafindan mahkum edilen bir sahsa, bu beyana müsteniden Petrol Isleri Genel Müdürlügü 'nce verilmis olan haklar Bakan tarafindan fesholunabilir.

MADDE 131- Petrol hakki sahibi,mali mükellefiyetlerinden herhangi birini ifa etmezse, hakkinda Amme Alacaklarinin Tahsili Usulü Hakkindaki Kanun'un hükümleri tatbik olunur.
 

MADDE 132-1- Petrol hakki sahibi bu Kanun'a, Nizamnameye, bunlara müstenit kararnamelere, emirlere veya müsaade, arama ruhsatnamesi veya isletme ruhsatnamesi veya belgede yazili sartlardan herhangi birine riayet etmedigi takdirde Genel Müdürlük, kendisine 90 gün zarfinda bunlara riayeti aksi takdirde verilen müsaade,arama ruhsatnamesi veya isletme ruhsatnamesi veya belge ile ilgili ameliyelerin geçici bir süre için durdurulabilecegini veya dogrudan dogruya fesih müeyyidesinin uygulanacagini ihbar eder. Bu ihbara ragmen 90 günlük sürenin bitiminde petrol hakki sahibinin riayetsizligi devam ederse Genel Müdürlük ameliyeyi 90 günden az ve 180 günden çok olmamak üzere geçici olarak durdurabilecegi gibi, müsaade, arama ruhsatnamesi, isletme ruhsatnamesi veya belgenin dogrudan dogruya feshi için Bakan'a teklifte bulunabilir.
2- a) Muvakkat durdurma müddeti zarfinda, müsaade, arama veya isletme ruhsatnamesi veya belge sahibi tarafindan, riayetsizligin ref''edilecegi hakkinda Petrol Isleri Genel Müdürlügü'ne kabule sayan teminat verilirse, ameliyata müsaade olunur.
b) Kabule sayan teminat verilmez ve riayetsizlik giderilmezse veya kabule sayan teminat verilmekle beraber riayetsizlik giderilmezse müsaade, arama veya isletme ruhsatnamesi veya belge sahibine 45 günlük bir müddet daha verilir. Bu mühletin hitaminda riayetsizlik giderilmemisse müsaade, arama veya isletme ruhsatnamesi veya belge feshedilebilir.
3- Arama veya isletme ruhsatnamesi sahibi veya belge sahibi Kanun'un 13,57,58,59,67. ve 85 inci maddelerinin hükümlerine riayet etmedigi takdirde, hakkinda geçici durdurma tedbirine basvurulmaksizin, 90 günlük süre verilmek suretiyle dogrudan dogruya fesih müeyyidesi uygulanir.
4- Fesih karari Genel Müdür'ün teklifi üzerine Bakan tarafindan, geçici durdurma karari ise Genel Müdür tarafindan verilir.
5- Feshine karar verildigi takdirde, müsaadeden, arama veya isletme ruhsatnamesinden veya belgeden dogan haklar, fesih tarihinden itibaren sona erer.
6- Muvakkat durdurma karari verildigi taktirde, petrolün satisina, tehlikeli fiilin ve israfin önlenmesine ve ameliyatin muvakkaten durdurulmasini intaç eden hadisenin ref'ine müteallik ameliyeler haricinde hiçbir ameliye yapilamaz.

ONBIRINCI KISIM
Son Hükümler

BÖLÜM: 1
Yapilmakta Olan Petrol Ameliyati

GEÇICI MADDE 1- 1- Bu Kanun yürürlüge girdigi tarihte evvelce alinmis kanuni bir hakka müsteniden yapilmakta olan petrol ameliyati bu tarihten itibaren 150 gün devam edebilir. Ameliyatin bu müddetten fazla devami, isbu Kanun'a göre alinacak mezuniyete baglidir.
2- Bu gibi ameliyelerin bu Kanun'un hükümleri dairesinde devamina izin verilebilmesi için:
a) Bu Kanun'un yürürlüge girdigi tarihten itibaren 90 gün zarfinda Petrol Dairesi'ne müracaat edilmesi,
b) Ameliyati yapan sahsin bu ameliyati yapmaktan bu Kanun hükümlerine göre men'olunmamis bulunmasi, lazimdir.

BÖLÜM: 2
Kanun'un Sümulü ve Mer'iyeti

MADDE 133- 1- 24 Mart 1926 tarihli ve 792 Sayili Petrol Kanunu mülgadir
2- 6309 Sayili Maden Kanunu hükümleri ve 2805 Sayili Kanun'un 5 inci maddesi petrole tatbik edilmez.

MADDE 134- Bu Kanun'un teskilatla müsaade ve belgeye müteallik hükümleri nesri tarihinde, diger hükümleri 14 ncü maddede zikrolunan Nizamname'nin mer'iyet tarihinde yürürlüge girer.

MADDE 135- Bu Kanun'u Bakanlar Kurulu yürütür.

EK MADDELER

EK MADDE 1- 6326 Sayili Petrol Kanunu ile bu Kanun'un bazi maddelerini degistiren 6558 ve 6987 Sayili Kanunlarda; "Icra Vekilleri Heyeti", "Vekil", "Vekalet","Petrol Dairesi" ve "Reis, tabirleri sirasi ile "Bakanlar Kurulu", "Bakan", "Bakanlik", "Petrol Isleri Genel Müdürlügü" ve "Genel Müdür" olarak, 8 inci kisminin 1 nci bölüm basligi "Personel Egitimi" ve ayni kismin 2 nci bölüm basligi "Kamu Iktisadi Tesebbüslerinin Yapacaklari Petrol Ameliyeleri" olarak degistirilmislerdir.

EK MADDE 2- Bir belgeye dayanilarak petrol-kimya tesisleri için 112 inci madde geregince ithal edilen ham madde, yardimci kimyasal maddeler, isletme malzemeleri ve bünyesine giren diger malzemelerle imal olunan petrol- kimyasal maddeler, dogrudan dogruya veya petrol ameliyati sayilmayan bir faaliyet yoluyla Türkiye dahilinde kullanilmak veya satilmak üzere devredildigi takdirde, 112 nci maddenin 5 inci fikrasi hükmü uygulanmaz.

EK MADDE 3- Yerden çikarilabilen kati hidrokarbonlardan asfaltit, bitümlü sistler ve bitümlü seyl gibi, petrol mahsullerinin üretilmesine elverisli olabilecek sahalar, Bakanin teklifi üzerine Bakanlar Kurulu karari ile Petrol Kanunu kapsamina alinabilir.

Petrol Kanunu'na 1702 Sayili Kanun'la
Eklenen Geçici Maddeler

GEÇICI MADDE 1- Bu Kanun'un yürürlüge girmesinden önce verilen arama ruhsatnamelerinin müddeti, verildigi tarihte yürürlükte bulunan hükümlere tabidir. Arama ruhsatnamesinin kismen veya tamamen devri halinde de hüküm böyledir.

GEÇICI MADDE 2- Bu Kanun'un yürürlüge girmesinden önce kendi arama sahasinda kesif yapan arayiciya Petrol Kanunu'nun 55 inci maddesinin 4 üncü fikra